Pertahanan dan Keselamatan

Gelaran “keranda terbang” kembali diperkatakan selepas nahas F/A-18D Hornet TUDM pada 21 Ogos 2025 di Kuantan. Rakaman api marak ketika pesawat mula berlepas mencetuskan persepsi pantas bahawa Hornet berbahaya.

Hakikatnya, ungkapan “keranda terbang” yang disebut oleh Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong, Sultan Ibrahim, merujuk kepada A-4 Skyhawk yang dibeli terpakai pada era lalu. Ia bukan ditujukan kepada Hornet. Penegasan konteks ini penting supaya wacana keselamatan pertahanan berasaskan fakta, bukan mitos atau sensasi.

Insiden 21 Ogos 2025: Apa yang disahkan

TUDM mengesahkan sebuah F/A-18D Hornet terlibat insiden pada jam 9.05 malam di Lapangan Terbang Sultan Haji Ahmad Shah, Kuantan. Kedua-dua anak kapal melaksanakan pelarian kecemasan dan dilapor selamat, manakala pesawat musnah sepenuhnya. Lapangan terbang ditutup sementara bagi kerja pembersihan sementara siasatan penuh dilancarkan oleh pihak berkuasa.

Panglima Tentera Udara, Jeneral Datuk Sri Muhamad Norazlan Aris TUDM meninjau lokasi kejadian sebuah pesawat pejuang F/A-18D Hornet di Lapangan Terbang Sultan Haji Ahmad Shah, Kuantan, Jumaat lalu. Foto: TUDM

Kronologi ringkas menunjukkan letupan dan kebakaran ketika fasa awal pendakian. Saksi menyamakan bunyi dentuman seperti serangan peluru berpandu, namun laporan rasmi setakat ini menekankan larangan menyebar spekulasi sehingga siasatan teknikal selesai. Prinsipnya jelas, analisis hendaklah menunggu dapatan data penerbangan serta pemeriksaan bangkai pesawat.

“Keranda terbang” dalam konteks sejarah Skyhawk

Ungkapan “keranda terbang” muncul sebagai amaran titah agar negara tidak mengulang kesilapan perolehan lepas yang menjejaskan keselamatan juruterbang. Rujukan baginda ialah A-4 Skyhawk yang dahulunya dibeli terpakai. Pesawat ini mempunyai rekod kemalangan yang membebankan TUDM pada era perkhidmatan aktifnya. Justeru, istilah tersebut ialah kritikan berprinsip terhadap keputusan perolehan sejarah, bukan label kepada Hornet masa kini.

Yang di-Pertuan Agong, Sultan Ibrahim bertitah agar Kementerian Pertahanan (MINDEF) membatalkan cadangan pembelian helikopter Black Hawk lama yang sudah berusia lebih 30 tahun. Foto: Air Times/Huda

Dari sudut fakta inventori, Malaysia memperoleh 88 A-4C dan A-4L terpakai dengan sebahagiannya diubah suai menjadi A-4PTM untuk operasi. Hakikatnya, hanya 40 buah sahaja yang diterima. Platform ini akhirnya digantikan setelah masalah kebolehpercayaan dan faktor usia.

Walaupun jumlah tepat insiden khusus Malaysia berbeza mengikut sumber, konsensusnya ialah kadar kemalangan relatif Skyhawk di era tersebut lebih tinggi berbanding armada selepasnya.

Rekod Hornet TUDM: Jarang berinsiden

Sejak memasuki perkhidmatan pada 1997, Hornet TUDM mempunyai rekod keselamatan yang baik. Selain insiden besar pada 21 Ogos 2025, rujukan terbuka menunjukkan insiden operasi yang terhad sebelum ini, termasuk kejadian tahun 2003 yang dilaporkan sebagai insiden di landasan. Secara ringkas, profil risikonya rendah untuk tempoh hampir tiga dekad.

Rekod ini agak berbeza dengan Skyhawk di mana sebanyak 10 nahas dan 2 kemalangan jiwa dilaporkan dalam tempoh 8 tahun sahaja.

Perbandingan mudah menunjukkan perbezaan generasi dan falsafah reka bentuk. Hornet dibangunkan dengan piawaian keselamatan moden, sistem avionik serta latihan dan penyelenggaraan yang lebih mantap. Naratif bahawa Hornet itu sendiri ialah “keranda terbang” tidak berasas dari segi data.

Label yang timbul pasca-viral sebenarnya berpunca daripada salah petik konteks titah dan kesan visual nahas, bukannya pola kegagalan ke pada armada Hornet TUDM.

Mengapa salah faham cepat merebak

Pertama, visual dramatis. Video api marak dan letupan mudah mempengaruhi persepsi umum. Kedua, heuristik “kaitan segera”. Apabila orang ramai teringat titah mengenai “keranda terbang”, mereka mengaitkan secara automatik kepada insiden terkini meskipun konteksnya berlainan.

Ketiga, jurang maklumat teknikal. Tanpa dapatan siasatan, ruang spekulasi terbuka luas. Di sinilah peranan media pertahanan untuk menapis, mengikat fakta kepada sumber primer, dan memulihkan konteks.

Pelajaran untuk dasar dan komunikasi

Pertama, disiplin maklumat. Ketika siasatan berjalan, rujuk kenyataan rasmi TUDM dan agensi berkaitan demi mengelak panik serta salah tafsir. Media arus perdana dan agensi berita negara telah meletakkan asas fakta yang jelas mengenai masa, lokasi, status anak kapal serta langkah susulan. Ini wajar menjadi rujukan utama sebelum sebarang kesimpulan teknikal dibuat.

Kedua, iltizam keselamatan penerbangan ketenteraan. Arahan siasatan menyeluruh oleh kepimpinan negara perlu disambut dengan telus. Penemuan siasatan boleh memandu tindakan pembetulan, termasuk semakan prosedur operasi, latihan kecemasan, keutamaan penyelenggaraan dan naik taraf komponen kritikal. Matlamatnya ialah mengurangkan kemungkinan kejadian berulang pada fasa lepas landas yang secara statistik berisiko.

Ketiga, kejelasan strategik tentang perolehan. Titah mengenai “keranda terbang” ialah pengajaran agar keputusan perolehan tidak menggadaikan nyawa kru dengan platform yang uzur atau tidak terbukti.

Perolehan mesti menilai kitar hayat penuh, bekalan alat ganti, rangkaian industri serta keupayaan latihan. Diskusi mengenai sumber tambahan Hornet terpakai atau pakej peralihan lain mestilah menepati garis masa, kos kitar hayat dan integrasi sistem, bukan semata-mata harga pelepasan.

Rumusan: pulihkan konteks, tegakkan fakta

Mitos: “Keranda terbang” merujuk kepada Hornet TUDM.

Fakta: Ungkapan itu merujuk kepada sejarah A-4 Skyhawk yang dibeli terpakai dan berisiko tinggi pada era perkhidmatannya. Hornet pula memiliki rekod insiden yang rendah sejak 1997, dengan dua kejadian besar yang diketahui umum setakat ini termasuk 21 Ogos 2025, dan kedua-dua anak kapal selamat. Penting untuk membezakan persepsi pasca-viral dengan data yang disahkan.

Akhirnya, keselamatan udara ketenteraan bergantung kepada rantaian faktor. Reka bentuk, penyelenggaraan, latihan, prosedur dan keputusan perolehan mesti bergerak dalam satu garis yang menutup ruang kegagalan. Menghormati konteks titah Tuanku serta menegakkan fakta akan membantu negara membuat keputusan yang lebih waras, melindungi juruterbang dan memperkukuh kredibiliti TUDM di mata rakyat. – airtimes.my

#pertahanan #airtimes #TUDM #Malaysia #aset #pesawat

RIYADH, 26 Ogos – Angkatan Pertahanan Udara Diraja Saudi mengumumkan kelulusan kelompok ketiga anggota mereka yang menjalani latihan pengendalian sistem peluru berpandu Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) di Fort Bliss, El Paso, Texas, Amerika Syarikat.

Latihan ini melengkapkan dua kelompok terdahulu yang dilatih beberapa bulan lalu. Program ini merupakan sebahagian daripada inisiatif menyeluruh untuk membentuk pasukan operasi dan penyelenggaraan THAAD fully-qualified, yang diiktiraf sebagai teknologi pertahanan misil paling maju dan tepat di dunia.

Dalam latihan itu, anggota pertahanan udara Saudi menerima pengajaran teknikal dan operasi, simulasi tempur, serta latihan lapangan maju.

Program ini dikendalikan oleh pakar dari pengilang sistem dengan kerjasama kerajaan AS sebagai sebahagian daripada perjanjian kerjasama pertahanan yang berterusan.

Sistem THAAD dibangunkan oleh Lockheed Martin dan direka untuk memintas serta memusnahkan peluru berpandu balistik jarak pendek dan sederhana pada fasa terminal penerbangan menggunakan teknologi hit-to-kill. Ia dilengkapi dengan radar X-band AN/TPY-2 yang mampu mengesan dan menjejak peluru berpandu pada jarak lebih 1,000 kilometer.

Setiap bateri THAAD terdiri daripada pelancar bergerak, peluru berpandu pencegat, radar kawalan, dan pusat kawalan tembakan mudah alih. Keupayaannya membolehkan ia diintegrasikan dengan sistem pertahanan berlapis lain termasuk Patriot PAC-3 dan Aegis Ballistic Missile Defense.

Pelan latihan ini selari dengan strategi Kementerian Pertahanan Saudi dalam meningkatkan kesiapsiagaan operasi dan kecakapan teknikal anggota mereka melalui latihan khusus dan canggih. Pelaksanaan ini juga selaras dengan matlamat Visi 2030 bagi pendigitan ketenteraan, pemindahan teknologi dan pembinaan kapasiti industri pertahanan dalam negara.

Majlis graduasi diadakan di Fort Bliss dan disaksikan oleh Mejar Jeneral Khalid Al-Zahrani, komander Kumpulan Pertahanan Udara Pertama, mewakili Leftenan Jeneral Mazyad Al-Amro, komander Angkatan Pertahanan Udara Diraja. Wakil rasmi AS dan agensi latihan berkaitan turut hadir.

Pengoperasian penuh sistem THAAD dijangka meningkatkan keupayaan Arab Saudi dalam mempertahankan ruang udaranya daripada ancaman peluru berpandu balistik yang berpotensi dilancarkan oleh kumpulan bersenjata serantau. Ia juga dilihat sebagai pelengkap kepada rangkaian pertahanan pelbagai lapisan negara itu. – airtimes.my

#ArabSaudi #pertahanan #airtimes

KUALA LUMPUR, 26 Ogos – Kementerian Pertahanan (MINDEF) menegaskan pihaknya bukan jurucakap kepada mana-mana syarikat swasta, termasuk dalam isu isu pembinaan kilang helikopter AW149 di Batu Berendam, Melaka.

Timbalan Menteri Pertahanan, Adly Zahari berkata, segala persoalan dibangkitkan berkait sewaan helikopter AW149 telah dijawab dari segi teknikal, mahupun keupayaan Angkatan Tentera Malaysia (ATM).

“Kementerian Pertahanan bukan jurucakap mana-mana syarikat swasta. Itu tidak benar,

“Sebenarnya apa yang hendak kita berikan adalah maklumat, kami memberikan penjelasan dari segi teknikal ataupun segi keupayaan helikopter berdasarkan maklumat yang sahih,” katanya ketika menjawab soalan tambahan Ahli Parlimen Tanah Merah, Datuk Seri Ikmal Hisham Abdul Aziz di Dewan Rakyat hari ini.

Beliau berkata demikian menjawab dakwaan dibuat Ikmal Hisham bahawa MINDEF seolah-olah menjadi jurucakap pihak swasta berkait sewaan helikopter AW149, selain turut bertanyakan adakah ia memenuhi keperluan pengguna akhir atau end user.

Adly Zahari menegaskan bahawa pemilikan kilang helikopter itu kekal di tangan pihak swasta dan kerajaan hanya memastikan aset yang diperoleh benar-benar menepati keperluan pengguna, khususnya Angkatan Tentera Malaysia (ATM).

Mengulas lanjut, Adly berkata, kenyataan berulang kali dibuat Ikmal Hisham berkait sewaan helikopter AW149 itu juga menimbulkan banyak persepsi.

“Persepsi banyak dibina di situ, saya fikir pemilikan industri ini adalah pemilikan pihak swasta tetapi pada masa sama, kita tahu bahawa kepentingan penggunaan helikopter itu adalah pada kita, agensi kerajaan ini,

“Ini yang saya sebutkan bahawa kita di MINDEF sama ada melalui Kertas Putih Pertahanan (KPP) atau Majlis Industri Pertahanan, kita ada empat penyelarasan,

“Bahagian Industri Pertahanan kita libatkan dan kita boleh tahu apa industri yang kita wujudkan, yang mana terkait dengan industri pertahanan,

“Begitu juga dengan (Bahagian) Penyelarasan Teknikal, ia dilaksanakan pihak pengguna sendiri kerana di perkhidmatan itulah yang menentukan teknikal dan teknologi apa yang mereka perlukan masa kini untuk menjaga keselamatan serta pertahanan negara,” tegasnya.

Mengulas mengenai pemilihan lokasi, Adly menjelaskan ia bukan keputusan terburu-buru, sebaliknya pelengkap kepada ekosistem aeroangkasa negara yang kini berpusat di Subang.

“Kita akui Subang adalah hab utama aeroangkasa, tetapi Batu Berendam juga ada keupayaan tersendiri. Malah, ia menyokong hala tuju Kertas Putih Pertahanan untuk membangunkan industri pertahanan negara,” ujarnya lagi.

Sebelum ini, Ahli Parlimen Machang mendakwa projek bernilai RM16.4 bilion itu dibuat tanpa ujian menyeluruh dan tidak menjamin kemampuan helikopter AW149 memenuhi keperluan pertahanan.-airtimes.my

#airtimes #MINDEF #airtimes #perolehan #aset #ATM

KUALA LUMPUR, 25 Ogos – Helikopter baharu Pasukan Udara Tentera Darat (PUTD) perlu dilengkapi dengan keupayaan winching dan underslung bagi memenuhi keperluan operasi tempur serta misi Combat Search and Rescue (CSAR).

Ahli Parlimen Tanah Merah, Datuk Seri Ikmal Hisham Abdul Aziz berkata, tindakan Kementerian Pertahanan (MINDEF) membuka semula tender empat helikopter medium-lift adalah tepat kerana Tentera Darat Malaysia (TDM) kini berdepan kelompongan aset selepas helikopter Nuri dilucut tauliah pada 2019.

“Walau bagaimanapun, keupayaan yang mesti ada pada helikopter berkenaan adalah ‘winching’ dan ‘underslung’ capability,

“Jika diperhatikan pesawat rotor atau jenis helikopter yang mampu memenuhi kehendak dan keperluan operasi semasa TDM hanyalah Black Hawk dan H225M/ EC725,

“Saya berpandangan kesemua aset ketenteraan yang dibekalkan kepada ATM hendaklah menepati keperluan operasi sebenar pihak end-user. Dalam hal ini, 2 jenis pesawat helikopter yang terbukti mampu adalah dari jenis Black Hawk ataupun H225M,”jelasnya dalam kenyataan pada Isnin.

Menurut bekas Timbalan Menteri Pertahanan itu, eksesais bersama Tentera Amerika Syarikat dan Tentera Australia baru-baru ini jelas membuktikan keupayaan helikopter Black Hawk mengangkut meriam secara under-slung serta melaksanakan tindakan winching anggota tercedera dalam simulasi pertempuran.

“Pesawat ini adalah menepati kehendak dan keperluan operasi harian TDM selain daripada selari dengan perancangan awal yang telah digariskan di dalam Kertas Putih Pertahanan (KPP) 2019,

“Ia juga selari dengan Pelan Pembangunan Keupayaan Strategik Army 4NEXTG yang menekankan kepentingan supaya TDM tidak menambah lagi jenis-jenis aset termasuk helikopter dari pelbagai negara pembuat,

“Perkara ini tidak efisyen dari sudut kos operasi TDM (commonality, interoperability, parts-sharing),” ujarnya lagi.

Dalam kenyataan yang sama, Ikmal Hisham turut menjunjung titah Yang di-Pertuan Agong Sultan Ibrahim yang menegaskan ATM perlu memperoleh pesawat baharu dan tidak mengulangi kesilapan membeli aset lama yang boleh mengancam keselamatan juruterbang.

Menurutnya, beliau juga menyokong tindakan MINDEF membuka semula tender ini kerana ia bukan sahaja penting untuk kesiagaan TDM menjaga kedaulatan negara, tetapi juga memberi manfaat dalam misi bantuan bencana dan banjir.

“Bukan sahaja pesawat atau helikopter ini akan memberikan impak dan manfaat secara langsung bagi tindak-kerja TDM menjaga kedaulatan negara, tetapi juga berupaya memberikan sokongan kepada agensi keselamatan negara yang lain dalam situasi bencana mahupun banjir,

“Saya hanya mampu berdoa MINDEF/TDM akan berjaya mendapatkan keperluan atau jenis helikopter berdasarkan kepada keperluan sebenar “end-user” dan tidak terpengaruh dengan keputusan yang dibuat oleh pelobi tertentu,” jelasnya lagi. -airtimes.my

#pertahanan #airtimes #PUTD #TDM #Malaysia

KUALA LUMPUR, 25 Ogos – Kementerian Pertahanan (MINDEF) membuka semula tender penyewaan empat buah helikopter untuk kegunaan Pasukan Udara Tentera Darat Malaysia (PUTD), selepas pembatalan kontrak terdahulu pada November tahun lalu.

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin berkata, tender baharu itu akan ditutup pada September dan melibatkan penilaian menyeluruh merangkumi jenis helikopter, usia aset, harga sewaan, jangka hayat operasi serta tahap keselamatan penerbangan sebelum keputusan dibuat.

“Tender untuk penyewaan empat buah helikopter bagi penggunaan Tentera Darat sudah dibuka dan kita akan tengok masa penilaian, supaya kita ambil kira pandangan-pandangan yang telah dititahkan oleh Yang di-Pertuan Agong,” katanya seperti dilapor Bernama.

November tahun lepas, MINDEF telah mengeluarkan notis pembatalan kontrak sewaan 4 helikopter Black Hawk kepada syarikat kontraktor selepas kegagalan pihak terbabit membekalkan helikopter berkenaan untuk kegunaan Tentera Darat Malaysia (TDM).

Mohamed Khaled berkata, kementerian telah mengambil tindakan tegas dengan mengenakan penalti serta menarik balik wang jaminan yang telah diserahkan daripada syarikat berkenaan.

Sebelum ini, Yang di-Pertuan Agong Sultan Ibrahim bertitah supaya cadangan pembelian helikopter Black Hawk berusia lebih 30 tahun dibatalkan, mengambil kira faktor usia dan tahap keselamatan pesawat terbabit yang dikhuatiri boleh mengancam nyawa juruterbang.

Baginda yang juga Pemerintah Tertinggi Angkatan Tentera Malaysia (ATM) mengingatkan supaya kesilapan lalu tidak diulangi.

“Jangan ulang kesilapan dahulu apabila kita beli pesawat SkyHawk secara second-hand. Adakah kita hendak letak juruterbang kita dalam ‘keranda terbang’? Awak fikirlah sendiri,” titah baginda.-airtimes.my

#pertahanan #aset #perolehan #ATM #TDM #Malaysia #Mindef #airtimes