Tag:

perolehan pertahanan

Indonesia selesai bayar kos pembangunan, bakal terima prototaip KF-21 Boramae

by Zulhaizi Rosdi 30 Jun 2026

written by Zulhaizi Rosdi

SEOUL, 30 JUN – Indonesia telah melengkapkan pembayaran sebanyak 600 bilion won (kira-kira AS387 juta) bagi program pembangunan bersama pesawat pejuang KF-21 Boramae.

Langkah ini sekali gus menamatkan polemik ketidaktentuan berhubung komitmen kewangan Jakarta dalam projek aeroangkasa strategik bersama Korea Selatan.

Pengesahan penerimaan dana itu diumumkan oleh Pentadbiran Program Perolehan Pertahanan (DAPA) Korea Selatan, menandakan titik noktah kepada isu tunggakan yang berlarutan dalam kerjasama pertahanan dua hala ini.

Pada fasa awal pemeteraian perjanjian, Indonesia telah bersetuju untuk menjadi rakan pembangunan bersama dengan komitmen asal menanggung 20 peratus daripada keseluruhan kos pembangunan pesawat tempur generasi 4.5 berkenaan.

Walau bagaimanapun, susulan cabaran fiskal dan kelewatan jadual pembayaran, komitmen kewangan Jakarta telah disemak semula serta dimuktamadkan pada nilai 600 bilion won.

Rundingan semula tersebut turut melibatkan penjajaran baharu ke atas parameter dan skop Pemindahan Teknologi (ToT) yang bakal disalurkan kepada industri pertahanan tempatan Indonesia.

KF-21 Boramae merupakan inisiatif kemuncak perindustrian pertahanan Korea Selatan yang bermatlamat untuk membangunkan keupayaan tempur udara termaju secara domestik, di samping mengurangkan kebergantungan kepada platform asing.

Penyelesaian bayaran oleh Indonesia dijangka membolehkan kedua-dua pihak meneruskan langkah berkaitan pemindahan nilai yang dipersetujui dalam program itu, termasuk urusan berkaitan prototaip KF-21 yang sebelum ini dilaporkan akan diserahkan kepada Jakarta. -airtimes.my

30 Jun 2026 0 comments

Pertahanan dan Keselamatan

Pembatalan NSM bukan sekadar pertikaian kontrak – Khaled

by Zulhaizi Rosdi 26 Jun 2026

written by Zulhaizi Rosdi

KUALA LUMPUR, 26 JUN – Pembatalan lesen eksport sistem Naval Strike Missile (NSM) oleh Norway bukan sekadar pertikaian kontrak, sebaliknya turut menyentuh soal kepercayaan dalam kerjasama pertahanan antarabangsa.

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin berkata, Kementerian Pertahanan memandang serius keputusan unilateral Kerajaan Norway membatalkan lesen eksport sistem tersebut.

“Isu ini bukan sekadar pertikaian kontrak, tetapi turut menimbulkan persoalan terhadap kepastian, kredibiliti dan kebolehpercayaan komitmen dalam kerjasama strategik antarabangsa.

“Bagi Malaysia, kepercayaan merupakan asas utama dalam mana-mana kerjasama pertahanan,” katanya dalam jawapan lisan di Dewan Rakyat, pada Khamis.

Menurut Mohamed Khaled, Malaysia kekal komited terhadap hubungan pertahanan dua hala dan kerjasama keselamatan antarabangsa yang berasaskan saling menghormati, kepercayaan serta pematuhan kepada komitmen yang dipersetujui.

Beliau berkata, walaupun perkembangan itu serius, ia tidak menjejaskan kesiapsiagaan operasi semasa Angkatan Tentera Malaysia (ATM) kerana ATM masih mempunyai aset dan sistem persenjataan sedia ada untuk melaksanakan tugas mempertahankan kedaulatan dan keselamatan negara.

Dalam jawapan berasingan, Mohamed Khaled memaklumkan bahawa kontrak perolehan NSM dari Norway telah dilaksanakan mengikut syarat yang dipersetujui.

Beliau berkata, Kerajaan Malaysia telah membuat bayaran sebanyak RM634 juta kepada syarikat pembekal, iaitu kira-kira 95 peratus daripada nilai kontrak yang ditetapkan.

Bagaimanapun, penghantaran sistem itu tidak dapat diteruskan berikutan keputusan Kerajaan Norway membatalkan lesen eksport kepada syarikat pembekal.

“Keputusan itu merupakan tindakan unilateral Kerajaan Norway yang berada di luar kawalan Kerajaan Malaysia dan bukan berpunca daripada kegagalan Malaysia memenuhi obligasi kontrak,” katanya.

Mohamed Khaled berkata, kerajaan telah menyuarakan bantahan dan kekecewaan secara tegas melalui saluran diplomatik.

Menurut beliau, Perdana Menteri telah membangkitkan perkara itu kepada rakan sejawatnya di Norway, manakala beliau sendiri mengemukakan bantahan secara langsung kepada Menteri Pertahanan Norway ketika forum Shangri-La Dialogue 2026.

Beliau berkata, kerajaan juga sedang menuntut pemulangan bayaran serta pampasan sewajarnya bagi melindungi kepentingan dan kedaulatan negara.

Dalam menentukan hala tuju perolehan pertahanan selepas ini, Mohamed Khaled berkata, Kementerian Pertahanan akan memberi keutamaan kepada rakan strategik yang bukan sahaja mempunyai keupayaan teknologi, tetapi turut menunjukkan komitmen menghormati perjanjian, menjamin kesinambungan rantaian bekalan dan boleh dipercayai. -airtimes.my

26 Jun 2026 0 comments

Pertahanan dan Keselamatan Tentera Laut

MINDEF nilai semua pilihan misil anti kapal selepas pembatalan NSM

by Zulhaizi Rosdi 23 Jun 2026

written by Zulhaizi Rosdi

KUALA LUMPUR, 23 JUN– Kementerian Pertahanan sedang menilai semua opsyen bersesuaian bagi perolehan sistem peluru berpandu untuk kapal Littoral Combat Ship (LCS) susulan keputusan Norway tidak meneruskan penghantaran sistem pertahanan yang telah dipersetujui.

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin berkata, keputusan Norway itu tidak menjejaskan kesiapsiagaan operasi semasa Angkatan Tentera Malaysia (ATM).

Menurut beliau dalam penyataan jawapan lisan Parlimen, ATM masih mempunyai aset dan sistem persenjataan sedia ada yang mampu melaksanakan tugas mempertahankan kedaulatan serta keselamatan negara.

“Bagi mengelakkan sebarang jurang keupayaan pada masa hadapan, Kementerian sedang giat menilai semua opsyen yang bersesuaian untuk perolehan sistem peluru berpandu bagi kapal Littoral Combat Ship (LCS),” katanya.

Beliau berkata, penilaian itu mengambil kira keperluan operasi ATM, risiko rantaian bekalan, perkembangan geopolitik semasa serta kepentingan strategik negara.

Dalam jawapan berasingan, Mohamed Khaled berkata, berhubung perolehan sistem misil anti kapal, Kementerian Pertahanan melalui Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM) mengambil pendekatan terbuka, profesional dan tidak terikat kepada mana-mana negara atau pembekal tertentu.

Katanya, semua cadangan pilihan yang berpotensi memenuhi keperluan operasi ATM akan melalui proses penilaian teknikal, operasi, keperluan integrasi, keupayaan misil, kos perolehan, logistik, komersial serta risiko menyeluruh sebelum sebarang keputusan dibuat.

Beliau menjawab soalan Tuan Tan Kok Wai (Cheras) sama ada kementerian akan menilai tawaran misil anti kapal daripada Rusia, China, India atau Turkiye selepas Norway membatalkan penjualan misil NSM.

Mohamed Khaled berkata, Kementerian Pertahanan berpandukan tiga prinsip utama dalam pertimbangan tersebut, iaitu mengutamakan perolehan secara kerajaan-ke-kerajaan (G2G), memastikan kebebasan operasi ATM terus terpelihara dan meneruskan dasar mempelbagaikan sumber perolehan persenjataan.

Katanya, prinsip tersebut selaras dengan dasar berkecuali Malaysia supaya negara tidak bergantung kepada mana-mana satu negara atau pembekal.

Pada masa sama, beliau berkata ATM terus mengekalkan tahap kesiapsiagaan operasi melalui penggunaan aset dan sistem persenjataan sedia ada bagi memastikan keupayaan cegah rintang serta pertahanan maritim negara berada pada tahap diperlukan. -airtimes.my

23 Jun 2026 0 comments

Diskusi

Anjakan doktrin perolehan: Bagaimana Korea Selatan mendominasi rantaian bekalan pertahanan ASEAN

by Zulhaizi Rosdi 24 Mei 2026

written by Zulhaizi Rosdi

Korea Selatan bukan lagi pemain pinggiran

Jika budaya popular membawa nama Korea Selatan ke pentas dunia melalui K-pop dan drama televisyen, industri pertahanannya kini bergerak melalui laluan berbeza dengan pembuatan FA-50, K9 Thunder, kapal perang, sistem pertahanan udara dan peluru berpandu.

Dalam tempoh kurang dua dekad, Korea Selatan berubah daripada negara yang banyak bergantung kepada teknologi pertahanan asing kepada antara pembekal senjata paling agresif di Asia. Agresif di sini bukan bermaksud paling besar dari segi angka global, tetapi agresif dari segi strategi eksport, kelajuan pemasaran, kesediaan menyesuaikan pakej pelanggan dan kemampuan menghantar aset dalam tempoh yang lebih singkat berbanding sesetengah pembekal tradisional.

Data Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) menunjukkan Korea Selatan berada di tangga ke-10 pengeksport senjata utama dunia bagi tempoh 2020 hingga 2024, dengan 2.2 peratus bahagian eksport global. Angka itu meningkat daripada 0.9 peratus dalam tempoh sedekad sebelumnya.

Lebih penting, komposisi eksportnya juga semakin luas dan bukan lagi terhad kepada artileri, kapal dan pesawat, tetapi sudah merangkumi kenderaan berperisai, peluru berpandu dan sistem pertahanan udara.

Perkembangan ini menjadikan Korea Selatan sebagai pencabar baharu kepada dominasi pembekal Barat, terutama dalam segmen negara yang mahukan aset moden tetapi tidak semestinya mampu, atau mahu, menanggung kos dan tempoh menunggu yang panjang.

Industri pertahanan Korea Selatan telah berkembang menjadi salah satu kuasa eksport senjata yang paling pesat berkembang di dunia./Foto: Reddit

Formula Seoul: harga, kapasiti dan penghantaran

Kekuatan Korea Selatan bukan terletak pada satu aset sahaja. Nilai sebenar Seoul ialah gabungan industri, kerajaan dan tentera yang membentuk ekosistem eksport pertahanan yang lebih lincah.

Bagi banyak negara pembeli, persoalannya bukan sekadar “aset mana paling canggih”, tetapi aset mana boleh diperoleh dengan kos terkawal, dihantar dalam masa munasabah, diselenggara secara mampan dan disesuaikan dengan keperluan operasi tempatan.

SIPRI menilai pengeluar Korea Selatan mendapat manfaat daripada permintaan mendesak, khususnya di Eropah selepas perang Ukraine, kerana mampu menawarkan penghantaran lebih pantas, harga kompetitif dan pemindahan teknologi yang lebih menarik berbanding sebahagian pembekal tradisional.

Kes Poland sering dijadikan contoh, Kementerian Pertahanan Poland menyatakan kerjasama dengan Korea Selatan membolehkan Warsaw menerima penghantaran awal K2, K9, FA-50 dan pelancar roket Chunmoo dalam tempoh singkat ketika negara itu perlu menggantikan sebahagian aset yang dihantar kepada Ukraine.

Bagi negara kecil dan sederhana, faktor ini besar. Banyak tentera udara, laut dan darat tidak mempunyai kemewahan menunggu terlalu lama selepas keputusan perolehan dibuat. Aset yang tiba lewat bukan sekadar isu jadual, tetapi boleh mewujudkan jurang keupayaan, menekan aset lama dan menambah kos penyelenggaraan sementara.

FA-50 sebagai pintu masuk ASEAN

Di Asia Tenggara, FA-50 menjadi antara wajah paling jelas kepada kebangkitan eksport pertahanan Korea Selatan. Pesawat ini tidak dipasarkan sebagai pengganti penuh kepada pesawat tempur berat, sebaliknya mengisi ruang antara pesawat latihan lanjutan dan pesawat tempur ringan.

Korea Aerospace Industries (KAI) menyatakan FA-50 dibangunkan daripada keluarga T-50 dan dilengkapi keupayaan seperti pautan data taktikal, persenjataan berpandu tepat dan sistem perlindungan diri. Pesawat ini digunakan oleh Tentera Udara Republik Korea sejak 2013.

Malaysia menjadi contoh penting. KAI mengumumkan pada Februari 2023 bahawa syarikat itu menandatangani kontrak dengan Kementerian Pertahanan Malaysia bagi 18 pesawat FA-50 bernilai kira-kira 1.2 trilion won atau AS$920 juta.

Bagi Tentera Udara Diraja Malaysia (TUDM), FA-50M bukan sekadar pembelian pesawat. Ia mengisi keperluan pesawat tempur ringan dan latihan lanjutan selepas jurang yang lama wujud dalam struktur armada. Dari sudut industri pula, ia membuka ruang lebih luas kepada penyelenggaraan, latihan, sokongan alat ganti dan kemungkinan kerjasama teknikal jangka panjang.

Nilai FA-50 kepada negara ASEAN juga terletak pada keseimbangan. Ia tidak menawarkan semua keupayaan pesawat tempur generasi baharu, tetapi bagi negara yang memerlukan jam penerbangan latihan, rondaan udara, pencegahan asas dan platform tempur ringan, formula kos-keupayaan ini boleh menjadi lebih realistik.

FA-50 dan K9 Thunder menjadi antara simbol kebangkitan eksport pertahanan Korea Selatan./Foto: KAI

K9 Thunder dan imej baharu artileri Korea

Jika FA-50 membawa Korea Selatan ke pasaran udara, K9 Thunder pula memperkukuh reputasi Seoul dalam domain darat. Meriam gerak sendiri K9 bukan sekadar produk eksport, tetapi sudah membentuk komuniti pengguna yang melibatkan beberapa negara NATO dan rakan keselamatan lain.

Hanwha Aerospace menyatakan K9 digunakan oleh beberapa negara termasuk Korea Selatan, Poland, Norway, Finland, Estonia, Australia dan Romania, manakala Amerika Syarikat dan Sweden pernah hadir sebagai pemerhati dalam acara komuniti pengguna K9.

Kekuatan K9 bukan hanya pada spesifikasi di atas kertas, nilai eksportnya datang daripada gabungan pengeluaran berskala, pakej sokongan, pemindahan teknologi dan penyesuaian industri tempatan. Dalam kontrak Poland, Hanwha menyatakan perjanjian bernilai kira-kira 3.45 trilion won itu meliputi penghantaran K9, peluru, pemindahan teknologi untuk pengeluaran komponen penyelenggaraan dan sokongan teknikal kepada industri pertahanan Poland.

Dalam dunia pertahanan moden, aset yang sukar disenggara boleh menjadi beban walaupun kelihatan hebat ketika perolehan diumumkan.

Kapal perang dan peluru berpandu: Seoul meluaskan portfolio

Korea Selatan juga semakin menonjol dalam pembinaan kapal perang, Filipina menjadi contoh paling jelas di Asia Tenggara apabila HD Hyundai Heavy Industries membina kapal perang untuk Tentera Laut Filipina, termasuk frigat BRP Miguel Malvar yang ditauliahkan pada Mei 2025.

Kedutaan Korea Selatan di Filipina menyatakan kapal itu dibina oleh HD Hyundai Heavy Industries dan majlis pentauliahannya berlangsung sempena ulang tahun ke-127 Tentera Laut Filipina.

Perkembangan ini penting kerana ia menunjukkan Korea Selatan bukan sekadar mengeksport platform udara dan darat. Ia turut menawarkan penyelesaian maritim kepada negara kepulauan yang berdepan tuntutan pengawasan laut, keselamatan zon ekonomi eksklusif dan keperluan modenkan armada.

Dalam domain pertahanan udara, sistem Cheongung-II atau KM-SAM II pula menunjukkan Seoul mampu menembusi pasaran Timur Tengah. Pada 2024, LIG Nex1 memperoleh kontrak bernilai kira-kira 3.7 trilion won dengan Iraq bagi sistem pertahanan udara jarak sederhana Cheongung-II, selepas sistem sama turut dikaitkan dengan Emiriah Arab Bersatu dan Arab Saudi.

Kepelbagaian portfolio ini memberi mesej jelas bahawa Korea Selatan mahu dikenali bukan sebagai vendor niche, tetapi sebagai pembekal pertahanan penuh yang mampu menawarkan pesawat, artileri, kapal, roket, peluru berpandu dan sistem pertahanan udara.

BRP Miguel Malvar yang dihasilkan oleh syarikat Korea Selatan, HD Hyundai Heavy Industries merupakan antara aset paling canggih yang dimiliki oleh Tentera Laut Filipina./Foto: Naval Institute

Mengapa ASEAN tertarik dengan Korea Selatan

Banyak negara ASEAN mempunyai keperluan naik taraf aset yang mendesak tetapi bajet terbatas. Platform Barat tertentu menawarkan keupayaan tinggi, namun kos pemerolehan, kos operasi, latihan dan alat ganti boleh menjadi cabaran. Korea Selatan masuk ke ruang tengah, cukup untuk memenuhi keperluan utama, tetapi lebih mudah dipakejkan mengikut kemampuan negara pembeli.

Kedua, Seoul dilihat sebagai rakan yang lebih fleksibel dalam kerjasama industri. Ini penting bagi negara yang mahu membina ekosistem penyelenggaraan, baik pulih dan rombak rawat atau MRO, serta meningkatkan penglibatan syarikat tempatan.

Menurut International Institute for Strategic Studies (IISS), Indonesia, Malaysia, Myanmar, Filipina dan Thailand telah menandatangani perjanjian bernilai lebih AS$8.2 bilion dengan syarikat Korea Selatan dalam tempoh 22 tahun bagi platform kompleks termasuk kapal selam dan pesawat tempur.

Ketiga, Korea Selatan tidak membawa beban geopolitik yang sama seperti beberapa kuasa besar. Ia sekutu rapat Amerika Syarikat, tetapi dalam banyak kes, perolehan dari Seoul dilihat lebih pragmatik dan kurang sensitif dari segi politik domestik berbanding pembelian daripada kuasa besar tertentu.

Keempat, ASEAN memerlukan aset yang sesuai dengan geografi maritim, kepulauan, sempadan panjang dan ancaman bukan tradisional. Pesawat tempur ringan, kapal rondaan bersenjata, frigat ringan, sistem roket dan pertahanan udara jarak sederhana boleh menjadi lebih sesuai daripada sistem yang terlalu mahal atau terlalu berat untuk corak operasi harian.

Peluang Malaysia: daripada pembeli kepada rakan industri

Bagi Malaysia, hubungan pertahanan dengan Korea Selatan sudah memasuki fasa lebih serius melalui perolehan FA-50M. Namun peluang sebenar bukan berhenti pada pesawat.

Pada Oktober 2025, Korea Selatan dan Malaysia menandatangani memorandum persefahaman untuk memperkukuh kerjasama industri pertahanan. Laporan yang memetik Defense Acquisition Program Administration (DAPA) Korea Selatan menyatakan kerjasama itu merangkumi bukan sahaja perolehan senjata, tetapi juga penyelidikan dan pembangunan teknologi pertahanan serta pengeluaran bersama material pertahanan.

Untuk Malaysia, ruang paling praktikal mungkin bermula dengan MRO, latihan teknikal, sokongan alat ganti, pembangunan vendor tempatan dan integrasi sistem sokongan. Ini lebih realistik berbanding terus bercakap tentang pengeluaran penuh platform kompleks.

Dasar industri pertahanan negara memerlukan projek yang boleh membina kemahiran sebenar, bukan sekadar memasang komponen kecil tanpa pemindahan pengetahuan bermakna. Korea Selatan boleh menjadi rakan yang sesuai jika rundingan Malaysia memberi tumpuan kepada nilai jangka panjang: tenaga kerja mahir, dokumentasi teknikal, pensijilan, latihan jurutera dan rangkaian bekalan.

Namun, peluang ini tidak datang secara automatik. Setiap kerjasama industri perlu disusun dengan syarat yang jelas. Jika tidak, pemindahan teknologi boleh tinggal sebagai frasa dalam kenyataan rasmi, sedangkan kebergantungan terhadap vendor luar tetap kekal.

Dominasi Barat belum runtuh

Pesawat F-35 Lightning II antara aset yang masih mendominasi pasaran global sebagai jet pejuang generasi kelima pilihan utama dunia./Foto: Lockheed Martin

Walaupun Korea Selatan semakin menonjol, ia belum menggantikan pembekal Barat. Amerika Syarikat, Perancis, Jerman, Itali dan United Kingdom masih mempunyai kelebihan besar dalam segmen tertentu seperti pesawat tempur generasi baharu, sistem sensor strategik, kapal selam nuklear, peluru berpandu jarak jauh dan rangkaian pertahanan bersepadu.

Maksud “mencabar dominasi Barat” lebih tepat difahami sebagai memecahkan monopoli pilihan. Negara pembeli kini mempunyai lebih banyak alternatif yang boleh dibandingkan berdasarkan kos, masa penghantaran, kesesuaian operasi dan syarat industri.

Dalam pasaran Asia, ini penting. Banyak negara tidak mahu terikat kepada satu blok pembekal sahaja. Mereka mencari keseimbangan antara keupayaan, kos, diplomasi dan kebebasan membuat keputusan. Korea Selatan menawarkan laluan tengah yang semakin meyakinkan.

Tetapi Seoul juga mempunyai nilai batas dalam penghasilan, sebahagian sistem Korea Selatan masih bergantung kepada komponen, teknologi atau integrasi Barat. Ini boleh menimbulkan isu kawalan eksport, lesen pihak ketiga dan kesesuaian dengan sistem sedia ada negara pembeli.

Selain itu, peningkatan eksport yang terlalu pantas juga akan menguji kapasiti pengeluaran, sokongan selepas jualan dan kemampuan industri Korea Selatan memenuhi janji penghantaran dalam jangka panjang.

Penutup: alternatif yang semakin sukar diketepikan

Korea Selatan kini berada pada kedudukan unik kerana ia bukan kuasa pertahanan Barat tradisional, tetapi juga bukan pemain baharu tanpa pengalaman industri. Ia mempunyai keperluan pertahanan domestik yang besar, pangkalan industri aktif, sokongan kerajaan dan rekod eksport yang semakin meyakinkan.

Bagi ASEAN, daya tarikan Seoul datang daripada gabungan pragmatik, aset moden, harga lebih kompetitif, penghantaran lebih pantas dan kesediaan berbincang tentang kerjasama industri. Ini tidak menjadikan Korea Selatan jawapan kepada semua keperluan pertahanan, tetapi cukup untuk menjadikannya pilihan yang semakin sukar diketepikan.

Korea Selatan menunjukkan bahawa pengaruh global bukan hanya dibina melalui budaya popular. Dalam dunia pertahanan, pengaruh juga dibina melalui kilang, jadual penghantaran, pakej latihan, MRO dan keupayaan memenuhi keperluan negara pembeli pada masa yang tepat. -airtimes.my

24 Mei 2026 0 comments

Diskusi Teknologi Pertahanan

NSM, Norway dan tekanan geopolitik terhadap perolehan pertahanan Malaysia

by Zulhaizi Rosdi 21 Mei 2026

written by Zulhaizi Rosdi

Pembatalan lesen eksport Sistem Naval Strike Missile (NSM) kepada Malaysia membuka persoalan yang lebih besar daripada sekadar kelewatan penerimaan satu sistem persenjataan.

Ia menyentuh isu yang semakin penting dalam perolehan pertahanan moden iaitu sejauh mana sesebuah negara boleh bergantung kepada pembekal luar apabila kelulusan eksport, komponen sensitif dan dasar keselamatan negara pembekal boleh berubah selepas kontrak dimeterai.

Pada 2018, Kongsberg Defence & Aerospace mengumumkan kontrak bernilai €124 juta untuk membekalkan NSM kepada Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM) bagi enam Littoral Combat Ship. Menurut Kongsberg, NSM itu dirancang dipasang di atas kapal dan disepadukan dengan sistem pengurusan tempur SETIS daripada Naval Group.

Pada asalnya, sistem ini dilihat sebagai sebahagian daripada usaha memberi kapal kelas Maharaja Lela keupayaan serangan permukaan ke permukaan yang lebih berkesan.

Kawalan eksport sebagai kuasa sebenar di sebalik kontrak

Perkembangan terbaharu menunjukkan bahawa isu peluru berpandu ini tidak boleh dibaca melalui lensa teknikal semata-mata. Kerajaan Norway mengesahkan lesen eksport berkaitan sistem NSM untuk Malaysia telah ditarik balik. Kementerian Luar Norway menyatakan langkah itu berkait dengan kawalan ketat terhadap teknologi pertahanan sensitif, dengan eksport teknologi tertentu kini dihadkan kepada sekutu dan rakan paling rapat.

Perdana Menteri Malaysia, Datuk Seri Anwar Ibrahim sebelum ini menyifatkan tindakan itu sebagai langkah yang boleh menjejaskan keyakinan terhadap pembekal pertahanan Eropah. AP turut melaporkan Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin menyatakan Malaysia telah membayar kira-kira 95 peratus nilai kontrak sebelum penghantaran disekat, selain meneliti pilihan undang-undang dan tuntutan pampasan.

Di sinilah isu NSM menjadi ujian geopolitik, dalam perolehan pertahanan, kontrak dengan syarikat tidak semestinya menjamin penghantaran jika kerajaan negara asal pembekal mengubah tafsiran keselamatan atau dasar kawalan eksportnya.

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin berkata bahawa isu itu bukan sekadar soal perolehan, sebaliknya mencerminkan hakisan kepercayaan dalam hubungan antara negara.

Menurut beliau, Malaysia telah memenuhi obligasi kontrak serta membuat hampir keseluruhan bayaran yang dipersetujui. Katanya, kerajaan Norway tetap membatalkan lesen eksport tersebut secara unilateral pada saat akhir.

“Tindakan Norway ini menimbulkan satu persoalan besar tentang kebolehpercayaan komitmen antarabangsa. Apa yang berlaku kepada kita bukan hanya soal perolehan pertahanan, tetapi mencerminkan hakisan kepercayaan dalam hubungan antarabangsa.

Bagi pembeli seperti Malaysia, risiko ini boleh kelihatan kecil ketika rundingan, tetapi menjadi besar apabila sistem sudah dibayar, kapal sudah direka untuk menerima sistem tertentu dan latihan serta integrasi telah dimasukkan dalam perancangan operasi.

Sistem Peluru Berpandu Serangan Tentera Laut (NSM)./Foto: Reddit

Norway, NATO dan tekanan keselamatan Eropah

Konteks global juga tidak boleh diabaikan, Norway ialah anggota NATO dan berada dalam persekitaran keselamatan Eropah yang semakin tegang. Perang di Ukraine, peningkatan tekanan terhadap industri pertahanan Barat dan keperluan melindungi teknologi sensitif boleh menyebabkan negara pembekal menilai semula siapa yang layak menerima sistem tertentu.

Dalam suasana seperti ini, negara bukan sekutu formal seperti Malaysia boleh terdedah kepada perubahan dasar yang tidak semestinya berpunca daripada hubungan dua hala semata-mata. Ia juga boleh dipengaruhi oleh pertimbangan keselamatan blok yang lebih luas. Ini menjadikan perolehan pertahanan bukan hanya urusan antara pembeli dan vendor, tetapi sebahagian daripada hubungan kuasa antara negara, pakatan keselamatan dan industri pertahanan.

Faktor Amerika Syarikat dan rantaian bekalan Barat

Setakat maklumat terbuka, tidak wajar menyimpulkan bahawa AS menghalang Malaysia daripada menerima NSM. Namun, AS tetap relevan kerana NSM kini sebahagian daripada ekosistem persenjataan Barat yang semakin penting kepada Washington.

Pada November 2024, Tentera Laut AS menganugerahkan kontrak berbilang tahun bernilai AS$960.8 juta kepada Kongsberg bagi keperluan sistem senjata melepasi ufuk (Over-the-Horizon Weapons System) NSM. Menurut Naval Sea Systems Command, sistem itu memberi keupayaan serangan anti-permukaan jarak jauh, pertahanan pesisir, pencegahan dan interoperabiliti kepada AS serta sekutunya.

Maksudnya, walaupun NSM berasal dari Norway, kedudukannya dalam rantaian industri dan operasi Barat semakin meluas. Sistem moden seperti ini tidak berdiri sebagai produk satu negara sahaja. Ia melibatkan komponen, perisian, penyelenggaraan, pengguna utama, kapasiti pengeluaran dan keutamaan keselamatan beberapa negara. Apabila satu bahagian dalam rantaian itu tertakluk kepada dasar eksport baharu, negara pembeli boleh menerima kesannya.

Sistem Over-the-Horizon Weapons System NSM mampu memberi keupayaan serangan anti-permukaan jarak jauh, pertahanan pesisir, pencegahan dan interoperabiliti kepada AS. Foto: U.S Naval Institute

Implikasi kepada Malaysia dan TLDM

Bagi Malaysia, pengajaran paling penting ialah risiko geopolitik perlu menjadi sebahagian daripada penilaian perolehan. Keputusan membeli sistem pertahanan tidak boleh hanya berdasarkan jarak tembakan, ketepatan, reputasi vendor atau harga.

Ia mesti mengambil kira lesen eksport, kebergantungan kepada komponen negara ketiga, sokongan penyelenggaraan, akses kepada alat ganti, naik taraf perisian, latihan, pampasan jika kontrak gagal dan pilihan pengganti sekiranya penghantaran tersekat.

Isu ini juga tidak sepatutnya diterjemahkan secara mudah sebagai alasan menolak semua teknologi Barat. Sistem pertahanan Barat masih mempunyai kekuatan dari segi kualiti, rangkaian pengguna, interoperabiliti dan sokongan industri.

Masalah sebenar ialah bagaimana Malaysia mengurus risiko kebergantungan. Dalam dunia yang semakin berblok, “boleh dibeli” tidak semestinya bermaksud “boleh diterima, disenggara dan dinaik taraf tanpa gangguan politik.”

Bagi TLDM, kesan praktikalnya boleh melibatkan jadual pemodenan kapal, integrasi sistem tempur, latihan anak kapal, dokumentasi teknikal dan kos kitar hayat. Jika sistem perlu diganti, ia bukan sekadar menukar peluru berpandu. Ia boleh menuntut penilaian semula pelancar, sistem kawalan tembakan, keserasian dengan sistem tempur kapal dan sokongan teknikal jangka panjang.

Autonomi strategik bukan slogan

Kes NSM akhirnya memperlihatkan bahawa autonomi strategik bukan slogan. Ia memerlukan perancangan perolehan yang melihat aset sebagai sebahagian daripada rantaian politik, undang-undang, industri dan teknologi. Dalam persekitaran geopolitik yang semakin tidak menentu, Malaysia perlu memastikan setiap pembelian pertahanan bukan sahaja menjawab keperluan operasi, tetapi juga tahan terhadap tekanan luar yang boleh muncul selepas kontrak ditandatangani.

NSM mungkin bermula sebagai isu peluru berpandu untuk kapal LCS, tetapi tekanan yang muncul daripadanya jauh lebih luas. Ia menguji keyakinan terhadap pembekal Eropah, mengingatkan pembuat dasar tentang kuasa lesen eksport dan memaksa Malaysia menilai semula bagaimana keselamatan maritim negara boleh dipertahankan tanpa terlalu terdedah kepada keputusan politik luar. -airtimes.my

21 Mei 2026 0 comments

Diskusi Teknologi Pertahanan TLDM

Pembatalan NSM jejaskan konfigurasi tempur, struktur asal LCS terpaksa diubah

by Zulhaizi Rosdi 20 Mei 2026

written by Zulhaizi Rosdi

Program kapal tempur pesisir Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM) atau Littoral Combat Ship (LCS) sekali lagi menjadi perhatian nasional. Kali ini, isu yang timbul bukan sekadar kelewatan pembinaan kapal, tetapi kedudukan sistem peluru berpandu anti-kapal yang dirancang sebagai antara komponen utama keupayaan tempur platform tersebut.

Keputusan Norway menarik balik lesen eksport bagi Naval Strike Missile (NSM) menukar isu LCS daripada persoalan pembinaan fizikal kapal kepada persoalan konfigurasi tempur. Kapal boleh terus dibina dan diserahkan mengikut jadual tertentu, tetapi sebuah kapal tempur permukaan tidak boleh dinilai hanya melalui badan kapal, enjin, radar atau meriam utama. Nilai operasinya bergantung pada gabungan sensor, sistem pengurusan tempur, senjata, latihan kru dan sokongan logistik.

Pada April 2018, Kongsberg Defence & Aerospace mengumumkan kontrak bernilai €124 juta dengan TLDM bagi membekalkan NSM untuk 6 LCS. Pengumuman itu turut menyatakan kapal berkenaan dibina oleh Boustead Naval Shipyard berasaskan reka bentuk Gowind Naval Group, manakala NSM akan dipasang di dek kapal dan diintegrasikan dengan sistem pengurusan tempur SETIS yang dibekalkan Naval Group.

NSM ialah sebahagian konfigurasi tempur yang dirancang

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin memaklumkan bahawa ketiadaan sistem tersebut tidak boleh diganti secara serta-merta kerana ia menuntut penyelarasan yang teliti, terutamanya integrasi sistem NSM dengan persenjataan kapal, serta proses ujian dan latihan yang memakan masa.

Walau bagaimanapun, beliau memberi jaminan bahawa pihak TLDM sedang giat mencari alternatif bagi menggantikan sistem dari Norway itu untuk memastikan kapal terbabit dilengkapi persenjataan seperti yang disasarkan.

Dalam konteks LCS, NSM bukan komponen sampingan yang boleh dianggap terpisah daripada reka bentuk tempur kapal. Berdasarkan pengumuman Kongsberg, sistem itu dirancang untuk dipasang di dek dan disambungkan kepada SETIS, iaitu sistem pengurusan tempur yang berperanan menghubungkan sensor, senjata dan keputusan taktikal kapal.

Perkara ini penting kerana kapal tempur moden beroperasi sebagai satu sistem bersepadu. Peluru berpandu tidak berdiri sendiri. Ia memerlukan maklumat sasaran, laluan arahan, prosedur pelancaran, integrasi perisian, bekalan kuasa, keselamatan penyimpanan, latihan kru dan ujian keserasian.

Oleh itu, pembatalan lesen eksport NSM tidak boleh dilihat seperti kelewatan penghantaran komponen biasa. Ia menyentuh satu bahagian penting dalam seni bina tempur kapal. Jika Malaysia perlu memilih sistem alternatif, proses itu berkemungkinan melibatkan penilaian semula pelancar, integrasi sistem pengurusan tempur, latihan, pensijilan, kos tambahan dan jadual operasi.

Fungsi NSM kepada kapal tempur permukaan

NSM ialah peluru berpandu serangan tepat yang direka untuk menyerang sasaran di laut dan darat. Kongsberg menyatakan sistem itu mempunyai kelajuan subsonik tinggi, berat 407 kilogram, panjang 3.96 meter dan jarak melebihi 300 kilometer.

Namun, spesifikasi ini perlu dibaca secara terkawal. Dalam rencana pertahanan, data jarak, berat dan fungsi tidak wajar dijadikan bahan promosi vendor. Nilai sebenar NSM kepada TLDM bergantung pada bagaimana sistem itu digabungkan dengan sensor kapal, doktrin operasi, latihan kru, penyelenggaraan, stok peluru berpandu dan sokongan jangka panjang.

Bagi kapal tempur permukaan, peluru berpandu anti-kapal memberi keupayaan serangan jarak jauh dan pencegahan. Ia membolehkan kapal menimbulkan risiko kepada sasaran permukaan musuh tanpa perlu menghampiri ancaman secara langsung. Tanpa peluru berpandu permukaan-ke-permukaan yang berfungsi, LCS masih boleh menjalankan peranan tertentu, tetapi profil tempurnya tidak sama seperti konfigurasi asal yang dirancang.

Inilah sebabnya isu NSM menjadi penting. Persoalannya bukan sama ada kapal boleh belayar atau tidak. Persoalannya ialah sama ada kapal itu akan memasuki perkhidmatan dengan keupayaan tempur seperti yang dirancang, atau dengan jurang sementara dalam salah satu elemen senjata utamanya.

Naval Strike Missile (NSM)./Foto: Kongsberg

Keputusan Norway dan kesan kepada Malaysia

Associated Press melaporkan Norway telah membatalkan lesen eksport bagi sistem NSM kepada Malaysia, dengan alasan perubahan dasar kawalan eksport untuk mengehadkan teknologi pertahanan sensitif kepada sekutu dan rakan paling rapat. Laporan itu turut menyatakan keputusan tersebut menghentikan penghantaran misil dan komponen pelancar bagi program LCS Malaysia.

Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim dilaporkan membantah keputusan itu dan menyifatkan tindakan berkenaan sebagai boleh menjejaskan keyakinan terhadap pembekal pertahanan Eropah. Malaysia juga dilaporkan telah memenuhi komitmen kontrak sejak 2018, manakala isu lesen eksport itu berlaku selepas perjanjian dimeterai beberapa tahun sebelumnya.

Dari sudut perolehan pertahanan, ini menjadikan krisis NSM lebih besar daripada pertikaian antara pembeli dan vendor. Ia menunjukkan bahawa kontrak sistem senjata tidak hanya bergantung pada syarikat pengeluar. Ia juga bergantung pada kerajaan negara asal, lesen eksport, perubahan dasar keselamatan dan pertimbangan geopolitik.

Bagi Malaysia, persoalan utamanya ialah kebolehpercayaan rantaian bekalan. Jika sistem utama kapal boleh terjejas oleh keputusan kerajaan negara pembekal selepas kontrak ditandatangani, maka isu perolehan tidak lagi boleh dinilai melalui harga dan spesifikasi semata-mata. Ia perlu dinilai melalui risiko politik, jaminan lesen eksport dan sokongan sepanjang kitar hayat.

Kapal boleh siap, tetapi keupayaan tempur belum lengkap

Bernama pada April 2026 melaporkan kapal pertama LCS, KD Maharaja Lela, dijangka diserahkan kepada TLDM pada Disember 2026. Laporan itu turut menyebut keseluruhan pembinaan 5 frigat kelas Maharaja Lela di Lumut Naval Shipyard mencapai 76.88 peratus, manakala LCS kedua dan ketiga dijangka diterima pada April dan Disember 2027.

Dalam perkembangan berasingan, Menteri Pertahanan Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin dilaporkan berkata program LCS akan diteruskan dan kapal masih akan disiapkan, tetapi kapal tersebut tidak akan mempunyai peluru berpandu permukaan-ke-permukaan sehingga Malaysia memperoleh sistem pengganti.

Perbezaan ini perlu difahami dengan jelas. Penyerahan kapal dan kelengkapan tempur penuh bukan perkara yang sama. Sesebuah kapal boleh diterima secara fizikal, tetapi masih mempunyai komponen senjata atau sistem yang belum lengkap. Dalam konteks LCS, isu NSM berpotensi mewujudkan jurang antara “kapal siap diserahkan” dengan “kapal lengkap mengikut konfigurasi tempur asal”.

Jurang seperti ini bukan perkara kecil. Ia boleh memberi kesan kepada latihan kru, perancangan operasi, perolehan stok peluru berpandu, latihan penembakan, penyelenggaraan sistem dan keyakinan taktikal terhadap platform baharu. Walaupun kapal boleh digunakan untuk pelbagai tugasan lain, keupayaan serangan permukaan-ke-permukaan yang dirancang masih menjadi persoalan sehingga sistem baharu diputuskan dan diintegrasikan.

Mengganti NSM bukan sekadar menukar misil

Dalam perbincangan awam, nama sistem alternatif seperti Exocet atau ATMACA sering disebut. Namun, sehingga ada keputusan rasmi, nama-nama itu perlu ditulis sebagai kemungkinan atau pilihan yang boleh dinilai, bukan sebagai pengganti yang sudah dipilih.

Mengganti NSM bukan proses membeli misil baharu dan meletakkannya di dek kapal. Sistem baharu mesti serasi dengan seni bina kapal, sistem pengurusan tempur, rangkaian komunikasi, bekalan kuasa, ruang fizikal, prosedur keselamatan, latihan kru dan sokongan logistik. Jika perubahan besar diperlukan, Malaysia mungkin perlu menanggung kos integrasi semula, ujian tambahan dan penyesuaian jadual.

Inilah cabaran sebenar. LCS dibina dengan konfigurasi tertentu. Apabila salah satu komponen utama konfigurasi itu berubah, kesannya boleh melibatkan perisian, perkakasan, latihan, pensijilan dan doktrin. Jika semua ini tidak diurus dengan teliti, penggantian sistem boleh mencipta kelewatan baharu walaupun kapal fizikal telah siap.

Dalam dunia pertahanan moden, integrasi sering menjadi cabaran lebih besar daripada pembelian platform. Sistem yang kelihatan sesuai di atas kertas belum tentu boleh dimasukkan ke dalam kapal tanpa kerja kejuruteraan, ujian dan kelulusan teknikal yang memakan masa.

Risiko kawalan eksport dalam perolehan pertahanan

Krisis NSM memberi pengajaran penting kepada Malaysia. Perolehan pertahanan moden tidak boleh dilihat sebagai urusan komersial biasa. Sistem senjata tertakluk kepada peraturan negara pengeluar, lesen eksport, kawalan teknologi, kepentingan keselamatan dan perubahan persekitaran geopolitik.

Bagi negara seperti Malaysia, kebergantungan kepada pembekal luar tidak dapat dielakkan sepenuhnya. Banyak sistem pertahanan utama, termasuk misil, radar, sonar, enjin, sistem pengurusan tempur dan komponen elektronik, datang daripada rangkaian pembekal antarabangsa. Namun, risiko kebergantungan boleh dikurangkan melalui perancangan kontrak, klausa pampasan, pilihan sumber kedua, pemindahan pengetahuan yang realistik dan pengukuhan keupayaan integrasi tempatan.

Isu ini juga menunjukkan bahawa “kedaulatan pertahanan” tidak semestinya bermaksud membina semua sistem sendiri. Bagi Malaysia, pendekatan lebih realistik ialah memperkukuh keupayaan menilai, mengintegrasi, menyelenggara dan merancang sokongan kitar hayat bagi sistem yang diperoleh dari luar.

Jika negara tidak menguasai sepenuhnya rantaian bekalan, sekurang-kurangnya negara perlu memahami risiko setiap pautan dalam rantaian itu. Ini termasuk risiko vendor, risiko kerajaan negara pembekal, risiko alat ganti, risiko perisian, risiko lesen dan risiko sekatan masa depan.

LCS sebagai ujian keupayaan sistem

Projek pembinaan kapal LCS TLDM./Foto: LUNAS

Program LCS sendiri sudah melalui perjalanan panjang, sebelum isu NSM muncul, projek ini sudah dikaitkan dengan kelewatan, penyusunan semula dan pengurangan kumpulan pertama daripada 6 kepada 5 kapal. Pada 2023, Panglima TLDM ketika itu dilaporkan berkata kumpulan pertama LCS ditetapkan kepada 5 unit selepas keputusan kerajaan meneruskan semula projek dibuat.

Latar ini menjadikan isu NSM lebih sensitif. Selepas kerajaan dan TLDM berusaha mengembalikan program LCS ke landasan pembinaan, keputusan Norway menambah satu lagi lapisan risiko kepada keupayaan akhir kapal.

Namun, krisis ini juga memberi peluang untuk melihat LCS secara lebih matang. Sebuah kapal tempur tidak boleh dinilai melalui majlis pelancaran, tarikh penyerahan atau imej di limbungan semata-mata. Ia perlu dinilai melalui keupayaan sebagai sistem: adakah sensor berfungsi, adakah senjata lengkap, adakah kru terlatih, adakah logistik tersedia, adakah penyelenggaraan boleh disokong, dan adakah platform itu sesuai dengan keperluan operasi TLDM.

Jika LCS pertama diserahkan tanpa peluru berpandu permukaan-ke-permukaan, perkara itu perlu dijelaskan secara telus kepada pembaca dan pembayar cukai. Ini bukan semestinya bermaksud kapal tidak berguna. Tetapi ia bermaksud konfigurasi tempur penuh belum tercapai seperti yang dirancang.

Pengajaran kepada Malaysia

Krisis NSM tidak harus dilihat hanya sebagai pertikaian antara Malaysia dan Norway. Ia wajar dilihat sebagai pengajaran lebih luas tentang cara Malaysia merancang perolehan pertahanan untuk tempoh 20 hingga 30 tahun akan datang.

Pertama, sistem senjata utama perlu dinilai bersama risiko lesen eksport. Negara pembekal yang stabil dari sudut teknologi belum tentu bebas risiko dari sudut dasar politik.

Kedua, kontrak pertahanan perlu mempunyai perlindungan lebih kukuh sekiranya penghantaran gagal disebabkan keputusan kerajaan negara asal pembekal. Ini termasuk klausa pampasan, pemulangan bayaran, pilihan pengganti dan tanggungjawab integrasi semula.

Ketiga, Malaysia perlu membina keupayaan teknikal tempatan yang lebih kukuh dalam integrasi sistem. Jika setiap perubahan memerlukan pergantungan penuh kepada pihak luar, maka kos dan masa pemulihan akan menjadi lebih tinggi.

Keempat, pembelian aset tidak boleh dipisahkan daripada latihan, penyelenggaraan, stok, doktrin dan sokongan kitar hayat. Misil yang hebat di atas kertas tidak memberi nilai jika tidak boleh dihantar, tidak boleh disokong atau tidak boleh diintegrasikan dengan lancar.

Penutup: Isu misil, tetapi sebenarnya isu kesiagaan

Pembatalan lesen eksport NSM oleh Norway tidak semestinya menghentikan program LCS. Kapal masih boleh disiapkan, diserahkan dan digunakan untuk beberapa peranan. Namun, keputusan itu mengingatkan bahawa kapal tempur bukan sekadar badan kapal yang terapung di laut.

Kapal tempur ialah gabungan platform, sistem senjata, sensor, perisian, kru, latihan dan sokongan logistik. Apabila satu komponen utama terganggu, keseluruhan nilai operasi kapal perlu dinilai semula secara jujur.

Bagi TLDM, cabaran selepas ini bukan sekadar mendapatkan pengganti NSM. Cabaran sebenar ialah memastikan pengganti itu sesuai dengan konfigurasi kapal, dapat disokong untuk jangka panjang dan tidak menambah kelewatan baharu kepada program LCS.

Krisis ini juga harus menjadi peringatan kepada Malaysia bahawa perolehan pertahanan bukan sekadar membeli aset. Ia ialah keputusan strategik yang mengikat negara kepada teknologi, rantaian bekalan, dasar eksport dan hubungan antarabangsa. Dalam hal LCS, isu NSM menunjukkan bahawa keupayaan tempur sebenar hanya wujud apabila kapal, sistem dan sokongan kitar hayat bergerak sebagai satu kesatuan. -airtimes.my

20 Mei 2026 0 comments

Semasa Teknologi Pertahanan

Isu NSM: Tindakan Norway hakis kepercayaan hubungan antarabangsa

by Zulhaizi Rosdi 19 Mei 2026

written by Zulhaizi Rosdi

LUMUT, 19 MEI – Tindakan Norway membatalkan lesen eksport bagi satu sistem pertahanan kepada Malaysia menimbulkan persoalan besar terhadap kebolehpercayaan komitmen antarabangsa.

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin berkata bahawa isu itu bukan sekadar soal perolehan, sebaliknya mencerminkan hakisan kepercayaan dalam hubungan antara negara.

Beliau berkata, Malaysia telah membayar 95 peratus daripada nilai kontrak sebelum kerajaan Norway enggan mengeluarkan lesen eksport bagi sistem berkenaan.

“Malaysia telah memenuhi segala obligasi kontrak. Kita telah membuat hampir keseluruhan bayaran yang dipersetujui iaitu 95 peratus daripada nilai kontrak,” katanya.

Menurutnya, pembatalan lesen itu dibuat tanpa sebarang perbincangan dengan Malaysia. Keputusan berkenaan dikaitkan dengan dasar baharu Norway yang mengehadkan eksport teknologi pertahanan sensitif kepada sekutu serta rakan strategik terdekat.

Beliau berkata, dasar itu merujuk kepada negara Pertubuhan Perjanjian Atlantik Utara, NATO, serta rakan strategik yang diiktiraf oleh Norway.

“Kerajaan Norway telah membatalkan lesen eksport bagi sistem tersebut secara unilateral. Ia dilakukan sendiri, tanpa sebarang perbincangan, kemudian enggan mengeluarkan lesen eksport atas alasan dasar baharu negara mereka,” katanya.

Menteri Pertahanan berkata, perkembangan itu boleh memberi kesan kepada keyakinan Malaysia dalam urusan perolehan pertahanan dengan negara Barat. Katanya, tindakan Norway mungkin menjadi petunjuk risiko sama boleh berlaku dalam perolehan lain pada masa depan.

“Tidak, ia tidak menunjukkan satu perkara yang boleh dipercayai. Bagaimana kita hendak berurusan dengan pihak yang kita tidak boleh percaya? Itu sahaja,” katanya ketika menjawab soalan media sama ada tindakan tersebut menunjukkan pihak berkenaan tidak boleh dipercayai.

Mengulas mengenai kemungkinan boikot, beliau berkata Malaysia perlu mengelak daripada sebarang urusan dengan pihak terbabit.

“Kita elak daripada sebarang urusan. Dalam semua bidang. Pada saya, kalau tanya saya,” katanya.

Perkembangan itu meletakkan isu perolehan pertahanan negara dalam perhatian baharu. Ia turut membuka ruang penilaian semula terhadap risiko politik dalam kontrak pertahanan antarabangsa. -airtimes.my

19 Mei 2026 0 comments

Diskusi Teknologi Pertahanan

Krisis NSM dedah risiko kebergantungan Malaysia terhadap teknologi luar

by Zulhaizi Rosdi 17 Mei 2026

written by Zulhaizi Rosdi

Kemelut pembekalan Naval Strike Missile (NSM) untuk Kapal Tempur Pesisir (LCS) Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM) tidak wajar dilihat sebagai isu perolehan satu sistem senjata semata mata, sebaliknya ia membawa implikasi yang jauh lebih besar melampaui kepentingan jenama Kongsberg Defence & Aerospace AS (KDA) mahupun sistem NSM itu sendiri.

Ia mendedahkan hakikat bahawa keupayaan pertahanan moden tidak berakhir apabila kontrak ditandatangani. Keupayaan itu hanya benar benar wujud apabila sistem dapat dihantar, dipasang, diuji, disokong serta digunakan tanpa halangan luar yang tidak dijangka.

Menurut laporan Bernama, Kongsberg Defence and Aerospace AS menjelaskan bahawa keputusan pelesenan eksport NSM untuk LCS TLDM terletak di bawah bidang kuasa pihak berkuasa Norway. Syarikat itu menyatakan ia mematuhi kerangka undang undang kerajaan Norway. Kenyataan ini penting kerana ia menunjukkan pembekal industri tidak semestinya mempunyai kuasa terakhir terhadap sesuatu penghantaran.

Mengapa isu ini penting kepada LCS

Dalam keadaan biasa, perincian lesen eksport mungkin kelihatan seperti urusan pentadbiran. Dalam pertahanan, ia boleh menjadi penentu sama ada sebuah kapal perang menerima taring utamanya atau terus menunggu. Peluru berpandu bukan komponen tambahan biasa. Bagi kapal permukaan moden, sistem serangan permukaan ialah sebahagian daripada nilai tempur kapal.

LCS TLDM dirancang untuk membawa beberapa sistem utama, termasuk peluru berpandu antikapal. Kontrak NSM Malaysia dengan Kongsberg diformalkan pada 2018 bagi melengkapkan enam LCS. NSM pula dipasarkan sebagai peluru berpandu serangan maritim jarak jauh dengan keupayaan mengenai sasaran laut serta darat. Atas sebab itu, sebarang ketidaktentuan terhadap pembekalannya memberi kesan langsung kepada susun atur keupayaan LCS.

Pergantungan luar sebagai risiko strategik

Namun isu pokok bukan hanya sama ada Malaysia akan menerima NSM atau perlu mencari pilihan lain. Soalan yang lebih penting ialah mengapa satu keputusan dasar luar negara boleh memberi kesan kepada kesiapsiagaan pertahanan Malaysia. Jawapannya terletak pada sifat perolehan pertahanan negara yang masih banyak bergantung kepada teknologi luar.

Hampir semua sistem utama Angkatan Tentera Malaysia mempunyai unsur luar yang besar. Kapal, pesawat, radar, peluru berpandu, sistem komunikasi, enjin, sensor serta alat ganti datang daripada rangkaian pembekal antarabangsa. Kebergantungan ini bukan perkara luar biasa untuk negara bersaiz sederhana. Masalah bermula apabila kebergantungan itu tidak diimbangi dengan daya tahan rantaian bekalan, klausa kontrak yang kukuh, pilihan gantian serta keupayaan tempatan yang mencukupi.

Keputusan pembatalan lesen eksport bagi sistem Naval Strike Missile (NSM) serta sistem pelancar akan membawa kesan buruk terhadap kesiapsiagaan operasi pertahanan Malaysia dan program pemodenan Kapal Tempur Pesisir (LCS)./Foto: Kongsberg

Negara pembekal boleh menjadi penjaga pintu

Dalam dunia yang semakin tidak menentu, negara pembekal bukan lagi sekadar penjual. Mereka boleh menjadi penjaga pintu kepada akses teknologi. Lesen eksport boleh berubah kerana perang, tekanan sekutu, perubahan kerajaan, dasar hak asasi, sekatan antarabangsa atau penilaian risiko keselamatan. Negara pembeli mungkin tidak terlibat dalam konflik, tetapi tetap terkena kesan apabila dasar pembekal berubah.

Bagi Malaysia, pengajaran ini turut terpakai kepada persekitaran ASEAN. Negara rantau ini semakin giat memodenkan angkatan tentera kerana tekanan maritim, persaingan kuasa besar serta ancaman rentas sempadan. Namun kebanyakan negara masih membeli sistem kritikal daripada luar rantau. Ini bermakna keselamatan serantau turut bergantung kepada keputusan eksport kuasa industri yang berada jauh dari Asia Tenggara.

Inilah risiko strategik yang perlu dibaca daripada krisis NSM. Malaysia boleh mempunyai wang, kontrak serta keperluan operasi yang sah. Namun semua itu belum tentu cukup jika penghantaran sistem kritikal tertakluk kepada kelulusan pihak ketiga. Dalam bahasa mudah, membeli senjata tidak sama dengan menguasai keupayaan.

Diversifikasi pembekal bukan jawapan penuh

Diversifikasi pembekal ialah langkah munasabah. Malaysia boleh menilai kerjasama lebih luas dengan Turkiye, Korea Selatan, negara Asia Barat atau pembekal Eropah lain. Namun diversifikasi tidak boleh menjadi jawapan mudah. Jika Malaysia hanya menukar satu pergantungan kepada pergantungan lain, masalah asas tetap sama.

Yang lebih penting ialah membina keupayaan untuk memahami, menyepadukan, menyelenggara serta mengurus sistem sendiri. Malaysia mungkin belum mempunyai kemampuan mereka bentuk peluru berpandu antikapal secara penuh. Namun negara boleh bermula dengan keupayaan lebih realistik seperti integrasi sistem, penyelenggaraan peringkat tinggi, pembuatan komponen tertentu, pengujian, perisian sokongan serta pengurusan data teknikal.

Keupayaan seperti ini tidak menghasilkan tajuk besar seperti pembelian kapal atau peluru berpandu baharu. Namun ia menentukan sama ada sesuatu aset boleh terus digunakan selepas fasa penyerahan. Tanpa kepakaran tempatan, negara akan terus bergantung kepada jurutera luar, alat ganti luar, jadual luar serta kelulusan luar. Dalam operasi sebenar, kelewatan kecil boleh menjadi kelemahan besar.

DIPN perlu diuji melalui pelaksanaan

Di sinilah Dasar Industri Pertahanan Negara, DIPN, perlu diuji. Dasar itu tidak boleh hanya menjadi dokumen aspirasi. Ia mesti diterjemahkan kepada keupayaan industri yang boleh mengurangkan risiko operasi ATM. Jika dasar bercakap tentang kemandirian, maka ukuran sebenarnya ialah sejauh mana Malaysia boleh mengelak daripada lumpuh apabila satu laluan bekalan luar terganggu.

Pada tahap dasar, Malaysia juga perlu membezakan antara pemasangan tempatan dengan penguasaan teknologi. Memasang sistem di limbungan tempatan tidak semestinya bermaksud negara menguasai reka bentuk, kod antara muka atau hak sokongan teknikal.

Begitu juga kerjasama industri tidak boleh berhenti pada latihan asas atau kerja penyelenggaraan ringan. Ia perlu membawa kepada kemampuan yang boleh digunakan apabila bekalan terganggu, bukan sekadar menjadi syarat sampingan dalam kontrak perolehan pertahanan masa depan.

DIPN diyakini mampu mengurangkan kebergantungan pertahanan negara kepada teknologi asing dan memperkukuh keupayaan industri tempatan./Foto: Airtimes/Zulhaizi

Pengajaran kepada perolehan pertahanan

Krisis NSM juga memberi pengajaran kepada proses perolehan. Kontrak pertahanan masa depan perlu menilai bukan sahaja harga, prestasi serta reputasi sistem. Ia juga perlu menilai risiko politik negara pembekal, kepastian lesen eksport, jaminan alat ganti, akses kepada kod antara muka, pemindahan teknologi yang bermakna serta pelan gantian jika penghantaran tersekat.

Untuk TLDM, isu ini lebih sensitif kerana LCS ialah projek penting dalam pembinaan semula keupayaan armada. Kapal perang tanpa sistem senjata utama yang lengkap masih boleh belayar. Namun dari sudut operasi, ia belum mencapai nilai tempur yang dirancang. Kelewatan pada satu subsistem boleh memberi kesan kepada latihan, doktrin, kesiagaan serta keyakinan pengguna.

Malaysia tidak perlu bertindak secara emosional terhadap Norway. Hubungan diplomatik masih penting. Saluran rasmi wajar digunakan untuk mendapatkan penjelasan, ruang penyelesaian serta kepastian undang undang. Namun pada masa sama, negara perlu membaca mesej lebih besar daripada episod ini.

Kedaulatan pertahanan bermula daripada kawalan bekalan

Kedaulatan pertahanan bukan hanya soal memiliki aset, ia juga soal mengawal akses kepada teknologi, bekalan, penyelenggaraan serta pengetahuan teknikal yang menjadikan aset itu benar benar berfungsi. Tanpa kawalan itu, negara pembeli akan sentiasa terdedah kepada keputusan luar yang boleh berubah pada saat genting.

Krisis NSM harus menjadi amaran awal. Malaysia tidak boleh terus selesa dengan model membeli dahulu, membina kemudian, lalu berharap semua pembekal akan kekal mesra sepanjang hayat sistem. Dalam pertahanan, harapan bukan strategi. Strategi sebenar ialah membina daya tahan sebelum krisis berlaku.-airtimes.my

17 Mei 2026 0 comments

Diskusi Pertahanan dan Keselamatan Tentera Laut

Kapal hampir siap, misil pula tertangguh : Ujian baharu buat LCS TLDM

by Zulhaizi Rosdi 15 Mei 2026

written by Zulhaizi Rosdi

Program Littoral Combat Ship (LCS) Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM) sudah lama menjadi perhatian kerana kelewatan, peningkatan kos dan jangkaan besar terhadap keupayaan armada masa depan negara. Namun, ketika projek itu menunjukkan semula pergerakan melalui fasa ujian laut dan penyelarasan jadual pentauliahan, satu persoalan baharu muncul iaitu apakah nilai sebuah kapal perang moden jika sistem peluru berpandu utamanya belum dapat dipastikan?

Persoalan ini menjadi lebih besar selepas Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, menyatakan bantahan keras Malaysia kepada Perdana Menteri Norway, Jonas Gahr Støre, berhubung keputusan Norway membatalkan lesen eksport bagi sistem Naval Strike Missile (NSM) dan sistem pelancar berkaitan. Kenyataan itu memberi isyarat bahawa isu NSM bukan lagi sekadar masalah teknikal atau urusan pembekal, tetapi sudah memasuki ruang diplomatik dan strategik antara dua kerajaan.

Menurut kenyataan itu, Malaysia telah menghormati obligasi kontrak sejak 2018, manakala keputusan Norway disifatkan sebagai sepihak dan tidak boleh diterima. Anwar turut menyatakan bahawa keputusan berkenaan boleh membawa kesan buruk terhadap kesiapsiagaan operasi pertahanan Malaysia dan program pemodenan LCS, selain berpotensi memberi implikasi lebih luas terhadap keseimbangan serantau.

Kenyataan ini perlu dibaca bersama perkembangan terdahulu apabila Kongsberg Defence & Aerospace AS (KDA) menjelaskan bahawa keputusan pelesenan eksport berada di bawah bidang kuasa pihak berkuasa Norway, bukan syarikat pembekal.

Dalam masa sama, pihak Kementerian Pertahanan turut memaklumkan bahawa pihaknya sedang meneliti tindakan tuntutan terhadap syarikat Norway itu susulan kegagalan pembekalan peluru berpandu NSM, tuntutan itu melibatkan kontrak bernilai lebih RM600 juta selain sedang membuat pengiraan jumlah kerugian yang dialami akibat pelanggaran kontrak tersebut.

LCS TLDM menjadi antara aset utama yang dijangka memperkukuh keupayaan armada permukaan negara./Foto: LUNAS

Kapal perang bukan sekadar badan kapal

Dalam perolehan pertahanan moden, istilah “kapal siap” tidak boleh difahami secara sempit. Sebuah kapal mungkin sudah dilancarkan, mempunyai badan kapal, enjin, radar dan sebahagian sistem dalaman. Namun, dari sudut ketenteraan, kapal perang hanya mencapai nilai sebenar apabila ia berfungsi sebagai sistem tempur lengkap.

Sistem tempur lengkap bermaksud beberapa komponen bekerja bersama: sensor, radar, sonar jika berkaitan, sistem pengurusan tempur, sistem komunikasi, senjata, kru terlatih, prosedur operasi, alat ganti, sokongan penyelenggaraan dan rangkaian logistik. Jika satu komponen utama tertangguh, keseluruhan nilai operasi kapal boleh terjejas walaupun platform fizikalnya kelihatan hampir siap.

LCS Malaysia dibina berasaskan reka bentuk Gowind oleh Naval Group. Pada 2018, Kongsberg mengumumkan kontrak bernilai €124 juta bagi penghantaran NSM untuk enam LCS TLDM. Menurut Kongsberg, NSM dirancang dipasang di dek kapal dan diintegrasikan dengan sistem pengurusan tempur SETIS yang disediakan oleh Naval Group.

Butiran itu menunjukkan bahawa NSM bukan aksesori tambahan yang boleh dipasang kemudian tanpa kesan besar. Ia sebahagian daripada seni bina tempur kapal. Apabila misil, pelancar dan sistem pengurusan tempur dirancang bersama sejak awal, sebarang gangguan pada bekalan atau kelulusan eksport boleh memberi kesan kepada ujian sistem, latihan kru dan pengesahan keupayaan kapal.

Mengapa misil antikapal penting

Radar dan sensor memberi kapal keupayaan untuk melihat, menjejak dan memahami keadaan sekeliling. Namun, sensor sahaja tidak mencukupi untuk membentuk keupayaan tempur. Dalam konflik maritim, keupayaan menyerang atau sekurang-kurangnya mengancam aset permukaan lawan menjadi sebahagian daripada pencegahan.

Di sinilah peluru berpandu antikapal memainkan peranan. Ia memberi kapal permukaan keupayaan menyerang sasaran dari jarak jauh, mewujudkan risiko kepada pihak lawan dan memperluas pilihan taktikal komander. Tanpa peluru berpandu antikapal, kapal masih boleh berperanan dalam pengawasan, rondaan, komunikasi, kehadiran maritim dan operasi tertentu. Namun, keupayaan serangan permukaannya akan menjadi lebih terhad.

Kongsberg menyatakan NSM direka untuk sasaran laut dan darat, boleh dilancarkan daripada pelbagai platform, mempunyai kelajuan subsonik tinggi, berat 407 kilogram, panjang 3.96 meter dan jarak melebihi 300 kilometer. Angka ini ialah data rasmi pengeluar dan perlu dibaca sebagai spesifikasi produk, bukan bukti automatik tentang keberkesanan dalam setiap keadaan operasi.

Bagi TLDM, isu utama bukan sekadar jarak misil atau nama sistem. Yang lebih penting ialah sama ada misil itu benar-benar tersedia, diluluskan, diintegrasikan, diuji dan dapat digunakan oleh kru dalam doktrin operasi sebenar. Sebuah kapal moden memerlukan lebih daripada senjata di atas kertas.

Risiko kapal tanpa taring

Tanpa NSM, LCS tidak semestinya menjadi tidak berguna. Kapal masih boleh membawa nilai melalui sensor, komunikasi, kehadiran maritim, rondaan, latihan, pengawasan dan operasi keselamatan tertentu. Namun, keupayaan tempur permukaan yang dirancang sejak awal akan belum lengkap.

Risiko itu mempunyai beberapa lapisan, pertama, kapal mungkin perlu menjalani ujian laut dan ujian sistem secara berperingkat tanpa semua komponen senjata tersedia. Kedua, kru mungkin perlu menunggu latihan khusus berkaitan sistem misil. Ketiga, jika berlaku perubahan misil, integrasi baharu mungkin memerlukan ujian tambahan. Keempat, sebarang kelewatan boleh menambah tekanan kepada TLDM yang sudah lama menunggu penggantian dan pemodenan armada permukaan.

Integrasi misil bukan kerja mudah

Pertukaran peluru berpandu bukan seperti menukar peralatan pejabat. Dalam kapal perang moden, misil perlu berhubung dengan sistem pengurusan tempur, radar, sistem kawalan tembakan, perisian sasaran, paparan operator, prosedur keselamatan dan latihan kru. Setiap perubahan memerlukan pengesahan teknikal dan operasi.

Jika Malaysia perlu mengekalkan NSM, cabarannya ialah memastikan isu lesen eksport dapat diselesaikan tanpa mengganggu jadual utama. Jika Malaysia perlu menilai pilihan lain, cabarannya lebih rumit. Misil gantian mesti sesuai dari segi ruang fizikal, berat, pelancar, kuasa elektrik, kabel, perisian, keselamatan, sistem pengurusan tempur dan sokongan jangka panjang.

Di sinilah risiko kos dan masa muncul. Integrasi sistem bukan sekadar pembelian misil baharu. Ia boleh melibatkan kejuruteraan semula, ujian pelabuhan, ujian laut, latihan kru, dokumentasi teknikal, alat ganti, kontrak sokongan dan pensijilan. Jika tidak diurus dengan rapi, masalah senjata boleh menjadi masalah jadual projek.

Setakat maklumat terbuka, belum ada pengesahan rasmi bahawa Malaysia telah memilih misil gantian atau membatalkan sepenuhnya NSM. Laporan Breaking Defense menyebut Malaysia mahu mendapatkan penjelasan lanjut daripada Norway, manakala laporan Bernama menyatakan KDA menjelaskan keputusan lesen eksport berada di bawah pihak berkuasa Norway, bukan syarikat.

Jadual LCS sudah pun ketat

Isu NSM berlaku ketika jadual LCS sendiri masih sensitif, LCS pertama dilaporkan memulakan ujian laut, tetapi pentauliahannya dipinda ke Disember 2026. LCS kedua pula dijadualkan ke Ogos 2027, manakala LCS ketiga, keempat dan kelima masing-masing disasarkan pada Disember 2027, Ogos 2028 dan April 2029.

Maklumat ini menunjukkan bahawa projek LCS belum berada pada titik akhir. Ia masih melalui fasa kritikal yang menentukan sama ada platform fizikal dapat diterjemahkan kepada aset operasi. Dalam fasa seperti ini, isu misil bukan perkara kecil. Ia boleh bersilang dengan integrasi sistem, ujian penerimaan, latihan, dokumentasi dan perancangan pentauliahan.

Namun, kesannya tidak boleh dipastikan tanpa maklumat lanjut daripada Kementerian Pertahanan, TLDM, Lumut Naval Shipyard atau pihak pembekal. Rencana ini hanya boleh menyatakan bahawa risiko jadual wujud, bukan bahawa jadual pasti terganggu kerana NSM.

Kapal LCS merupakan aset penting dan kritikal untuk keperluan TLDM bagi mengawal perairan negara, melindungi zon ekonomi eksklusif (ZEE), serta menangani ancaman keselamatan./Foto: LUNAS

Eksport pertahanan sebagai risiko strategik

Norway mempunyai sistem kawalan eksport untuk produk, teknologi dan perkhidmatan berkaitan pertahanan. DEKSA, iaitu Direktoratet for eksportkontroll og sanksjoner, ialah pihak berkuasa nasional Norway bagi kawalan eksport dan sekatan. Peraturan Norway turut menyatakan bahawa eksport barangan, teknologi atau perkhidmatan tersenarai tanpa lesen DEKSA adalah satu kesalahan.

Bagi Malaysia, pengajaran strategiknya jelas. Pembelian sistem pertahanan moden bukan hanya soal kemampuan membayar atau memilih sistem terbaik di pasaran. Ia turut bergantung pada kelulusan eksport, hubungan diplomatik, dasar luar negara pembekal, teknologi terkawal, hak penggunaan, alat ganti dan sokongan sepanjang kitar hayat.

Ini bukan alasan untuk menolak sistem luar negara. Hampir semua negara, termasuk kuasa besar, bergantung pada rangkaian pembekal antarabangsa untuk sebahagian sistem pertahanan. Namun, risiko itu perlu dihitung dari awal. Perolehan senjata perlu memasukkan soalan tentang lesen eksport, kebolehdapatan alat ganti, pemindahan pengetahuan, sokongan penyelenggaraan dan pilihan sandaran jika dasar pembekal berubah.

Tekanan terhadap TLDM

TLDM berada dalam keadaan yang sukar. Di satu sisi, ia perlu mengekalkan kesiapsiagaan harian, termasuk rondaan, pengawasan dan kehadiran di kawasan maritim berkepentingan. Di sisi lain, armada lama terus menua dan memerlukan penggantian berperingkat. LCS menjadi penting kerana ia dijangka mengisi jurang keupayaan permukaan yang sudah lama dibincangkan.

Dalam konteks Laut China Selatan, kehadiran aset moden memberi nilai yang lebih luas daripada peperangan. Kapal yang mempunyai sensor baik, komunikasi selamat dan daya tahan operasi boleh menyokong kesedaran situasi maritim, tindak balas terhadap insiden, kerjasama antara agensi dan kehadiran negara di laut. Namun, untuk peranan pencegahan yang lebih kuat, senjata antikapal tetap menjadi komponen penting.

Jika LCS memasuki perkhidmatan secara berperingkat tanpa konfigurasi senjata penuh, TLDM mungkin masih mendapat manfaat dari segi latihan, kehadiran dan pembangunan doktrin. Tetapi dari sudut keupayaan tempur permukaan, jurang itu perlu diakui secara jujur. Menyembunyikan jurang tidak membantu pembaca memahami realiti. Membesarkan jurang secara sensasi juga tidak membantu perbincangan pertahanan negara.

Isu NSM membawa perbincangan LCS kepada persoalan yang lebih matang. Negara bukan sahaja perlu bertanya sama ada kapal sudah dilancarkan, sudah belayar atau sudah dijadualkan ditauliahkan. Soalan yang lebih penting ialah sama ada kapal itu benar-benar siap sebagai sistem tempur.

Sebuah LCS yang lengkap perlu menyatukan platform, sensor, sistem pengurusan tempur, peluru berpandu, meriam, sistem pertahanan diri, komunikasi, kru, latihan, logistik dan sokongan industri. Jika semua komponen ini bergerak pada kadar berbeza, kemampuan sebenar kapal juga akan berkembang secara berperingkat.

Bagi Malaysia, cabaran seterusnya ialah mengurus isu NSM tanpa menjejaskan momentum pemulihan projek LCS. Penyelesaian diplomatik dengan Norway mungkin menjadi pilihan paling lurus jika kontrak asal dapat dipertahankan. Tetapi jika keadaan memaksa pilihan lain, Malaysia perlu menilai kos integrasi, masa ujian, keserasian sistem dan risiko jangka panjang dengan sangat teliti. -airtimes.my

15 Mei 2026 0 comments