Yearly Archives

2026

Jika NSM tiada, pilihan Malaysia bukan sekadar Exocet atau ATMACA

by Aqilah Azman 19 Mei 2026

written by Aqilah Azman

Persoalan sama ada Malaysia perlu kembali kepada Exocet atau memilih ATMACA selepas isu Naval Strike Missile (NSM) tidak boleh dijawab dengan mudah. Ini bukan sekadar pemilihan peluru berpandu anti-kapal. Ia melibatkan persoalan yang lebih besar tentang risiko perolehan, kedaulatan teknologi, integrasi sistem, dan masa depan industri pertahanan negara.

Isu NSM menjadi pengajaran penting kerana Malaysia tidak berdepan masalah teknikal biasa. Norway telah membatalkan lesen eksport berkaitan sistem peluru berpandu itu untuk Malaysia, dengan alasan kawalan yang lebih ketat terhadap teknologi pertahanan sensitif. Keputusan itu memberi kesan kepada sistem NSM yang dirancang untuk program Littoral Combat Ship (LCS), manakala Malaysia dilaporkan telah membayar sebahagian besar nilai kontrak dan sedang meneliti tindakan undang-undang serta tuntutan pampasan.

Pengajaran utama daripada isu ini ialah Malaysia tidak boleh lagi menilai perolehan pertahanan sebagai proses membeli sistem, menunggu penghantaran, dan menganggap keupayaan akan terbina secara automatik. Peluru berpandu hanyalah satu bahagian daripada sistem tempur. Nilai sebenar bergantung kepada integrasi dengan kapal, sistem pengurusan tempur, penderia (sensor), latihan operator, stok sokongan, penyelenggaraan, perisian, keselamatan storan, dan jaminan bekalan sepanjang hayat.

Peluru berpandu berpandu Exocet masih lagi relevan. Walaupun didakwa lama atau lapuk, hakikat sebenar adalah pembangunan misil ini adalah berterusan dan melibatkan tingkat upaya. /Gambar: MBDA

Exocet sebagai laluan mudah

Jika keutamaan yang paling mendesak adalah untuk memastikan LCS mendapat keupayaan serangan permukaan dengan gangguan minimum, Exocet mempunyai hujah praktikal yang kuat.

Exocet bukanlah nama baharu dalam dunia maritim. Varian MM40 Block 3c ialah generasi moden dalam keluarga Exocet, dengan peningkatan dari segi jarak, ketepatan, dan ketahanan terhadap tindak balas elektronik. Kementerian Angkatan Tentera Perancis menyatakan versi Block 3c telah lulus kelayakan dan dihantar pada 2024, manakala risalah maklumat MBDA menyebut sistem pelancar serta pemasangan perancangan misi dan tembakan Block 3c boleh saling kendali dengan versi MM40 Block 3.

Dari sudut pandang LCS, kelebihan Exocet bukan semata-mata pada peluru berpandu itu sendiri, tetapi berkait rapat dengan risiko integrasi. LCS Malaysia berasaskan reka bentuk Eropah dan sistem tempur yang sudah mempunyai pertalian dengan ekosistem persenjataan Eropah. Jika Exocet boleh dipadankan dengan risiko teknikal yang lebih rendah, jadual pelaksanaan yang lebih jelas, dan perubahan reka bentuk yang lebih kecil, ia wajar dinilai sebagai pilihan pemulihan yang paling pantas.

Namun, memilih Exocet hanya kerana ia kelihatan lebih mudah adalah tidak memadai. Selepas pengalaman NSM, Malaysia perlu menuntut jaminan yang lebih ketat daripada mana-mana pembekal. Persoalannya bukan lagi “boleh tembak sejauh mana?” tetapi “boleh disokong berapa lama, oleh siapa, dengan syarat apa, dan apa yang akan berlaku jika dasar eksport negara pembekal berubah?”

Jika Exocet dipilih, ia mesti didatangkan dengan pakej yang jelas. Ini termasuk jaminan lesen eksport, pelan sokongan sepanjang hayat, stok alat ganti, latihan, dokumentasi teknikal, sokongan integrasi, penyelenggaraan, dan ruang penglibatan untuk industri tempatan. Tanpa semua ini, Malaysia hanya menukar satu bentuk kebergantungan kepada bentuk kebergantungan yang lain.

ATMACA, walaupun baharu di dalam persada sistem persenjataan maritim, peluru berpandu ini membawa imej dan mesej tersendiri. /Gambar: Roketsan

ATMACA sebagai pilihan hala tuju armada

ATMACA pula membawa hujah yang berbeza. Ia bukan sekadar alternatif kepada Exocet, malah ia sudah pun masuk ke dalam perancangan TLDM melalui program Littoral Mission Ship (LMS) Batch 2. Roketsan telah menandatangani kontrak dengan Kementerian Pertahanan Malaysia pada pameran DSA baru-baru ini untuk membekalkan peluru berpandu anti-kapal ATMACA bagi LMS Batch 2. Kontrak itu melibatkan 24 peluru berpandu ATMACA untuk kapal LMS Batch 2 yang dibina oleh STM.

Kelebihan ATMACA kepada Malaysia adalah pada potensi keseragaman. Jika LMS Batch 2 menggunakan ATMACA, memperluas penggunaan sistem yang sama kepada LCS boleh memberi manfaat dari segi latihan, stok, perancangan misi, sokongan teknikal, dan hubungan industri dengan Turkiye. Dalam jangka masa panjang, langkah ini boleh mengurangkan kepelbagaian sistem anti-kapal dalam armada TLDM.

Kelemahan ATMACA dalam konteks LCS bukan semestinya pada sistem peluru berpandu itu sendiri, tetapi pada persoalan integrasi dengan seni bina tempur LCS Malaysia. Untuk LMS Batch 2, ATMACA berada dalam ekosistem Turkiye yang lebih semula jadi. Untuk LCS, persoalannya ialah sama ada integrasi dengan SETIS boleh dilaksanakan tanpa kos, masa dan risiko pensijilan yang tidak munasabah.

Oleh itu, ATMACA wajar dilihat sebagai pilihan strategik jangka panjang, tetapi bukan jawapan automatik untuk menyelesaikan keperluan LCS. Kekuatan sistem itu hanya benar-benar relevan kepada LCS jika laluan integrasinya dapat dibuktikan dari segi teknikal, kos, jadual ujian dan pensijilan.

Sistem pengurusan tempur merupakan antara aspek yang jarang disentuh walaupun memberikan kesan besar kepada operasi kapal tempur. /Gambar: Naval Group

Pokok pangkal, bergantung kepada sistem pengurusan tempur (CMS)

Inti pati kepada keseluruhan polemik ini sebenarnya tidak terletak pada spesifikasi peluru berpandu, sebaliknya banyak bergantung kepada Sistem Pengurusan Tempur (CMS) yang bertindak sebagai ‘otak’ kepada kapal. Kapal LCS Malaysia menggunakan sistem SETIS yang dibangunkan oleh firma Perancis, Naval Group.

Secara teknikalnya, mengintegrasikan ATMACA dengan SETIS adalah tidak mustahil, namun dari sudut komersial dan pengurusan projek, ia membawa risiko yang sangat besar. Setakat ini, tiada rekod awam atau duluan (precedent) yang menunjukkan peluru berpandu ATMACA buatan Roketsan pernah diintegrasikan ke dalam SETIS.ATMACA dibangunkan dalam ekosistem pertahanan Turkiye dan lebih sinonim dengan sistem tempur yang digunakan oleh kapal-kapal buatan Turkiye, khususnya ADVENT yang dibangunkan oleh HAVELSAN. Jika Malaysia memilih ATMACA untuk LCS tanpa laluan integrasi yang jelas, TLDM akan menjadi bahan uji kaji pertama (first-of-class) untuk integrasi ini, sekaligus mempertaruhkan jadual projek yang sememangnya sudah kritikal.

Selain itu, wujud pertembungan kepentingan komersial. SETIS adalah sistem hak milik terpelihara (proprietary) Naval Group, manakala Perancis melalui MBDA memiliki Exocet yang bersaing terus dengan ATMACA di pasaran antarabangsa. Untuk membolehkan integrasi sedemikian, Naval Group dan Roketsan perlu mencapai persetujuan teknikal serta komersial mengenai antara muka sistem, data tembakan, perisian, ujian integrasi dan pensijilan. Kos kejuruteraan bukan berulang (NRE) berpotensi menjadi tinggi, bergantung kepada skop sebenar kerja.

Lebih merumitkan, ketiadaan standardisasi ekosistem merentas blok membuka ruang kepada pertikaian teknikal. Jika berlaku kegagalan integrasi, kelewatan ujian atau masalah fungsi, TLDM berisiko terperangkap dalam insiden saling menuding jari antara pembekal CMS (Naval Group) dan pembekal perisian peluru berpandu (Roketsan). Tanpa integrasi ujian statik, simulasi penderia, dan pensijilan tembakan peluru hidup (live firing) yang boleh mengambil masa panjang, kesiagaan kapal tidak terjamin.

Sebaliknya, Exocet MM40 Block 3c berkemungkinan menawarkan laluan integrasi yang lebih rendah risikonya kerana berada dalam ekosistem Eropah yang lebih dekat dengan reka bentuk LCS dan sistem SETIS. Namun, tahap sebenar integrasi tetap perlu disahkan melalui penilaian teknikal, kos kejuruteraan, jadual ujian dan pensijilan.

Tekanan geopolitik dan keadaan semasa memberikan kesan tersendiri kepada perolehan aset di masa hadapan. /Gambar: U.S Navy

Jangan ulang kesilapan lama

Perdebatan antara Exocet berlawan ATMACA tidak sepatutnya menjadi sekadar perbandingan angka. Faktor seperti jarak, kepala peledak, pencari sasaran, dan profil penerbangan memang penting. Namun, dalam konteks perolehan sebenar, sistem yang nampak hebat di atas kertas belum tentu memberikan keupayaan terbaik kepada sesebuah kapal.

Peluru berpandu anti-kapal memerlukan rangkaian sokongan yang menyeluruh. Ia perlu dihubungkan kepada radar, sistem tempur, perisian perancangan misi, prosedur tembakan, data sasaran, latihan operator, penyelenggaraan berkala, keselamatan storan, dan sokongan pembekal. Jika salah satu daripada unsur ini lemah, peluru berpandu sehebat mana pun hanya akan menjadi aset yang mahal tetapi gagal memberikan tahap kesiagaan penuh.

Oleh sebab itu, keputusan Malaysia perlu dinilai melalui beberapa persoalan utama.

Persoalan utama adalah sistem manakah yang paling cepat dan selamat untuk diintegrasikan pada LCS? Jika ada, pembekal manakah yang boleh memberikan jaminan eksport dan sokongan sepanjang hayat yang lebih teguh?

Sekiranya kedua-dua soalan tersebut dapat dijawab, persoalan seterusnya adalah dari sudut tempatan dan industri. Jadi, sistem manakah yang memberi nilai tambah lebih besar kepada Dasar Industri Pertahanan Negara (DIPN), khususnya dari segi MRO, latihan teknikal, dokumentasi, rantaian bekalan, dan pembinaan tenaga kerja mahir?

Selain itu, sistem manakah yang mampu mengurangkan beban logistik TLDM dalam jangka masa panjang? Sistem manakah yang memberi Malaysia kedudukan rundingan yang lebih baik, dan bukan sekadar keupayaan tembakan di atas kertas?

Melihat kepada persoalan-persoalan ini, adalah perlu difahami bahawa perolehan aset bukan sekadar bualan di kalangan peminat (enthusiast) dan ia bukanlah satu perkara yang mudah. Banyak perkara perlu diambil kira dan setiap aspek memberikan kesan dan akibat tersendiri.

Turkiye telah meningkatkan keupayaan industri mereka selepas menerima tamparan geopolitik dalam perolehan aset pertahanan yang mereka pernah lalui satu ketika dahulu. /Gambar: Roketsan

DIPN perlu menjadi penapis keputusan

DIPN sepatutnya menjadi kerangka utama untuk menjawab persoalan-persoalan ini. Dasar tersebut yang dilancarkan awal tahun ini menekankan transformasi ke arah swadaya pertahanan negara, pembangunan ekosistem industri, rantaian bekalan, dan keupayaan teknologi tempatan.

Maka, keputusan memilih Exocet atau ATMACA tidak boleh dilihat sebagai satu keputusan teknikal semata-mata, sebaliknya ia perlu menjadi sebahagian daripada keputusan dasar. Jika Malaysia memilih Exocet, pilihan itu mesti menyelesaikan keperluan mendesak LCS tanpa mengabaikan pembangunan sokongan tempatan. Jika Malaysia memilih ATMACA, pilihan itu mesti berupaya membina keseragaman armada dan memberikan nilai industri yang lebih jelas, bukan sekadar kerana sistem itu sudah dibeli untuk LMS Batch 2.

DIPN perlu memastikan setiap perolehan meninggalkan legasi keupayaan yang boleh dimanfaatkan secara dalaman. Ini merangkumi jurutera yang lebih mahir, juruteknik yang terlatih, dokumen teknikal yang boleh diakses, tahap MRO yang jelas, latihan kepada pengguna, perisian sokongan, ketersediaan stok alat ganti, serta peranan industri tempatan yang lebih meluas melangkaui kerja-kerja pemasangan atau perwakilan jualan.

Tanpa penanda aras sebegini, istilah ‘pemindahan teknologi’ hanya akan terus menjadi sekadar retorik kerana kedengaran gah tetapi tidak benar-benar mengubah keupayaan negara.

Perolehan aset pertahanan kini tidak boleh sekadar yang mana lebih bertaring. Aspek lain seperti logistik dan industri perlu diambil kira. /Gambar: MBDA

Mencari jawapan yang lebih munasabah

Jika dinilai dari sudut menyelamatkan jadual LCS, Exocet dilihat sebagai pilihan yang meminimumkan gangguan dan lebih wajar diteliti terlebih dahulu. Ia didukung oleh ekosistem Eropah yang lebih serasi dengan reka bentuk LCS dan boleh bertindak sebagai pelan pemulihan sekiranya isu integrasi serta lesen eksport dapat dijamin.

Sebaliknya, jika persoalan ditanya dari sudut hala tuju armada TLDM untuk tempoh 10 hingga 20 tahun akan datang, ATMACA tidak boleh diketepikan. Malaysia sudah pun memilih sistem itu untuk LMS Batch 2. Jika kelancaran integrasinya pada LCS dapat dibuktikan, ATMACA boleh menjadi asas kepada standard keseragaman peluru berpandu anti-kapal bagi armada permukaan TLDM.

Namun, penyelesaian terbaik mungkin bukanlah dengan memilih satu nama secara tergesa-gesa. Malaysia perlu mengasingkan dua keperluan utama. Keperluan pertama adalah untuk memulihkan keupayaan LCS dengan risiko paling rendah. Keperluan kedua pula adalah untuk membina pelan strategik peluru berpandu anti-kapal jangka panjang yang selari dengan objektif DIPN.

Jika Exocet mampu menyelesaikan masalah LCS dengan cepat, ia boleh dijadikan pilihan pemulihan. Jika ATMACA pula menawarkan nilai strategik yang lebih besar setelah integrasinya dibuktikan, ia berpotensi menjadi asas standard masa depan. Tetapi hakikatnya, kedua-dua pilihan mesti melepasi syarat yang sama: jaminan eksport, sokongan sepanjang hayat, kejelasan integrasi, latihan, MRO, ketersediaan alat ganti, kos kitaran hayat, dan nilai tambah kepada industri tempatan.

Pengajaran daripada krisis NSM bukanlah sekadar Malaysia perlu beralih daripada satu pembekal kepada pembekal yang lain. Pengajaran yang sebenar ialah Malaysia perlu berhenti membeli sistem tanpa mempunyai kawalan yang mencukupi terhadap sokongan, pelesenan, integrasi, dan rantaian kitaran hayat aset tersebut.

Sama ada Exocet atau ATMACA, sesuatu pilihan itu hanya berbaloi jika Malaysia tidak lagi sekadar bergelar pembeli. Malaysia harus bangkit menjadi pengguna yang mampu menguasai, menyokong, dan mempertahankan sistem pertahanannya sendiri. – airtimes.my

19 Mei 2026 0 comments

Krisis NSM dedah risiko kebergantungan Malaysia terhadap teknologi luar

by Zulhaizi Rosdi 17 Mei 2026

written by Zulhaizi Rosdi

Kemelut pembekalan Naval Strike Missile (NSM) untuk Kapal Tempur Pesisir (LCS) Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM) tidak wajar dilihat sebagai isu perolehan satu sistem senjata semata mata, sebaliknya ia membawa implikasi yang jauh lebih besar melampaui kepentingan jenama Kongsberg Defence & Aerospace AS (KDA) mahupun sistem NSM itu sendiri.

Ia mendedahkan hakikat bahawa keupayaan pertahanan moden tidak berakhir apabila kontrak ditandatangani. Keupayaan itu hanya benar benar wujud apabila sistem dapat dihantar, dipasang, diuji, disokong serta digunakan tanpa halangan luar yang tidak dijangka.

Menurut laporan Bernama, Kongsberg Defence and Aerospace AS menjelaskan bahawa keputusan pelesenan eksport NSM untuk LCS TLDM terletak di bawah bidang kuasa pihak berkuasa Norway. Syarikat itu menyatakan ia mematuhi kerangka undang undang kerajaan Norway. Kenyataan ini penting kerana ia menunjukkan pembekal industri tidak semestinya mempunyai kuasa terakhir terhadap sesuatu penghantaran.

Mengapa isu ini penting kepada LCS

Dalam keadaan biasa, perincian lesen eksport mungkin kelihatan seperti urusan pentadbiran. Dalam pertahanan, ia boleh menjadi penentu sama ada sebuah kapal perang menerima taring utamanya atau terus menunggu. Peluru berpandu bukan komponen tambahan biasa. Bagi kapal permukaan moden, sistem serangan permukaan ialah sebahagian daripada nilai tempur kapal.

LCS TLDM dirancang untuk membawa beberapa sistem utama, termasuk peluru berpandu antikapal. Kontrak NSM Malaysia dengan Kongsberg diformalkan pada 2018 bagi melengkapkan enam LCS. NSM pula dipasarkan sebagai peluru berpandu serangan maritim jarak jauh dengan keupayaan mengenai sasaran laut serta darat. Atas sebab itu, sebarang ketidaktentuan terhadap pembekalannya memberi kesan langsung kepada susun atur keupayaan LCS.

Pergantungan luar sebagai risiko strategik

Namun isu pokok bukan hanya sama ada Malaysia akan menerima NSM atau perlu mencari pilihan lain. Soalan yang lebih penting ialah mengapa satu keputusan dasar luar negara boleh memberi kesan kepada kesiapsiagaan pertahanan Malaysia. Jawapannya terletak pada sifat perolehan pertahanan negara yang masih banyak bergantung kepada teknologi luar.

Hampir semua sistem utama Angkatan Tentera Malaysia mempunyai unsur luar yang besar. Kapal, pesawat, radar, peluru berpandu, sistem komunikasi, enjin, sensor serta alat ganti datang daripada rangkaian pembekal antarabangsa. Kebergantungan ini bukan perkara luar biasa untuk negara bersaiz sederhana. Masalah bermula apabila kebergantungan itu tidak diimbangi dengan daya tahan rantaian bekalan, klausa kontrak yang kukuh, pilihan gantian serta keupayaan tempatan yang mencukupi.

Keputusan pembatalan lesen eksport bagi sistem Naval Strike Missile (NSM) serta sistem pelancar akan membawa kesan buruk terhadap kesiapsiagaan operasi pertahanan Malaysia dan program pemodenan Kapal Tempur Pesisir (LCS)./Foto: Kongsberg

Negara pembekal boleh menjadi penjaga pintu

Dalam dunia yang semakin tidak menentu, negara pembekal bukan lagi sekadar penjual. Mereka boleh menjadi penjaga pintu kepada akses teknologi. Lesen eksport boleh berubah kerana perang, tekanan sekutu, perubahan kerajaan, dasar hak asasi, sekatan antarabangsa atau penilaian risiko keselamatan. Negara pembeli mungkin tidak terlibat dalam konflik, tetapi tetap terkena kesan apabila dasar pembekal berubah.

Bagi Malaysia, pengajaran ini turut terpakai kepada persekitaran ASEAN. Negara rantau ini semakin giat memodenkan angkatan tentera kerana tekanan maritim, persaingan kuasa besar serta ancaman rentas sempadan. Namun kebanyakan negara masih membeli sistem kritikal daripada luar rantau. Ini bermakna keselamatan serantau turut bergantung kepada keputusan eksport kuasa industri yang berada jauh dari Asia Tenggara.

Inilah risiko strategik yang perlu dibaca daripada krisis NSM. Malaysia boleh mempunyai wang, kontrak serta keperluan operasi yang sah. Namun semua itu belum tentu cukup jika penghantaran sistem kritikal tertakluk kepada kelulusan pihak ketiga. Dalam bahasa mudah, membeli senjata tidak sama dengan menguasai keupayaan.

Diversifikasi pembekal bukan jawapan penuh

Diversifikasi pembekal ialah langkah munasabah. Malaysia boleh menilai kerjasama lebih luas dengan Turkiye, Korea Selatan, negara Asia Barat atau pembekal Eropah lain. Namun diversifikasi tidak boleh menjadi jawapan mudah. Jika Malaysia hanya menukar satu pergantungan kepada pergantungan lain, masalah asas tetap sama.

Yang lebih penting ialah membina keupayaan untuk memahami, menyepadukan, menyelenggara serta mengurus sistem sendiri. Malaysia mungkin belum mempunyai kemampuan mereka bentuk peluru berpandu antikapal secara penuh. Namun negara boleh bermula dengan keupayaan lebih realistik seperti integrasi sistem, penyelenggaraan peringkat tinggi, pembuatan komponen tertentu, pengujian, perisian sokongan serta pengurusan data teknikal.

Keupayaan seperti ini tidak menghasilkan tajuk besar seperti pembelian kapal atau peluru berpandu baharu. Namun ia menentukan sama ada sesuatu aset boleh terus digunakan selepas fasa penyerahan. Tanpa kepakaran tempatan, negara akan terus bergantung kepada jurutera luar, alat ganti luar, jadual luar serta kelulusan luar. Dalam operasi sebenar, kelewatan kecil boleh menjadi kelemahan besar.

DIPN perlu diuji melalui pelaksanaan

Di sinilah Dasar Industri Pertahanan Negara, DIPN, perlu diuji. Dasar itu tidak boleh hanya menjadi dokumen aspirasi. Ia mesti diterjemahkan kepada keupayaan industri yang boleh mengurangkan risiko operasi ATM. Jika dasar bercakap tentang kemandirian, maka ukuran sebenarnya ialah sejauh mana Malaysia boleh mengelak daripada lumpuh apabila satu laluan bekalan luar terganggu.

Pada tahap dasar, Malaysia juga perlu membezakan antara pemasangan tempatan dengan penguasaan teknologi. Memasang sistem di limbungan tempatan tidak semestinya bermaksud negara menguasai reka bentuk, kod antara muka atau hak sokongan teknikal.

Begitu juga kerjasama industri tidak boleh berhenti pada latihan asas atau kerja penyelenggaraan ringan. Ia perlu membawa kepada kemampuan yang boleh digunakan apabila bekalan terganggu, bukan sekadar menjadi syarat sampingan dalam kontrak perolehan pertahanan masa depan.

DIPN diyakini mampu mengurangkan kebergantungan pertahanan negara kepada teknologi asing dan memperkukuh keupayaan industri tempatan./Foto: Airtimes/Zulhaizi

Pengajaran kepada perolehan pertahanan

Krisis NSM juga memberi pengajaran kepada proses perolehan. Kontrak pertahanan masa depan perlu menilai bukan sahaja harga, prestasi serta reputasi sistem. Ia juga perlu menilai risiko politik negara pembekal, kepastian lesen eksport, jaminan alat ganti, akses kepada kod antara muka, pemindahan teknologi yang bermakna serta pelan gantian jika penghantaran tersekat.

Untuk TLDM, isu ini lebih sensitif kerana LCS ialah projek penting dalam pembinaan semula keupayaan armada. Kapal perang tanpa sistem senjata utama yang lengkap masih boleh belayar. Namun dari sudut operasi, ia belum mencapai nilai tempur yang dirancang. Kelewatan pada satu subsistem boleh memberi kesan kepada latihan, doktrin, kesiagaan serta keyakinan pengguna.

Malaysia tidak perlu bertindak secara emosional terhadap Norway. Hubungan diplomatik masih penting. Saluran rasmi wajar digunakan untuk mendapatkan penjelasan, ruang penyelesaian serta kepastian undang undang. Namun pada masa sama, negara perlu membaca mesej lebih besar daripada episod ini.

Kedaulatan pertahanan bermula daripada kawalan bekalan

Kedaulatan pertahanan bukan hanya soal memiliki aset, ia juga soal mengawal akses kepada teknologi, bekalan, penyelenggaraan serta pengetahuan teknikal yang menjadikan aset itu benar benar berfungsi. Tanpa kawalan itu, negara pembeli akan sentiasa terdedah kepada keputusan luar yang boleh berubah pada saat genting.

Krisis NSM harus menjadi amaran awal. Malaysia tidak boleh terus selesa dengan model membeli dahulu, membina kemudian, lalu berharap semua pembekal akan kekal mesra sepanjang hayat sistem. Dalam pertahanan, harapan bukan strategi. Strategi sebenar ialah membina daya tahan sebelum krisis berlaku.-airtimes.my

17 Mei 2026 0 comments

Diskusi Teknologi Pertahanan

Bom luncur dan dilema pertahanan udara: Senjata murah, tekanan strategik

by Zulhaizi Rosdi 16 Mei 2026

written by Zulhaizi Rosdi

Perang Ukraine memberi satu pengajaran penting kepada perancang pertahanan bahawa ancaman udara moden tidak semestinya datang daripada peluru berpandu paling canggih atau paling mahal. Dalam keadaan tertentu, senjata lebih murah yang digunakan secara besar-besaran boleh memberi tekanan strategik yang sama serius kepada pertahanan udara.

Antara contoh paling jelas ialah bom luncur (glide bomb), senjata ini bukan perkara baharu, tetapi penggunaannya dalam perang Ukraine menunjukkan bagaimana bom udara yang diubah suai dengan sayap, sirip kawalan dan sistem panduan boleh menukar kos perbelanjaan perang.

Pihak penyerang boleh melancarkannya dari jarak lebih selamat, manakala pihak bertahan terpaksa menggunakan sistem pengesanan, pemintas dan stok peluru yang jauh lebih mahal untuk mengurangkan kesannya.

Bagi Malaysia dan Asia Tenggara, isu ini tidak perlu dibaca sebagai ramalan ancaman segera. Nilainya terletak pada pengajaran perancangan. Dalam perang moden, keupayaan pertahanan udara tidak boleh dinilai hanya melalui senarai aset, tetapi melalui ketahanan keseluruhan sistem: pengesanan awal, latihan, stok munisi, perlindungan pangkalan, peperangan elektronik, logistik dan kemampuan terus beroperasi apabila tekanan datang berulang kali.

Apa itu bom luncur?

Bom luncur (glide bomb) ialah bom udara yang dipasang dengan permukaan aerodinamik seperti sayap atau sirip kawalan. Selepas dilepaskan daripada pesawat, sayap atau sirip itu membolehkan bom meluncur ke arah sasaran, sekali gus menukar altitud dan kelajuan pesawat kepada jarak mendatar.

Joint Air Power Competence Centre (JAPCC), pusat kompetensi kuasa udara NATO, menjelaskan bahawa bom luncur menggunakan permukaan aerodinamik untuk mencapai jarak selamat yang lebih jauh berbanding bom tidak berpandu biasa. Dalam penjelasan itu, bom luncur memasuki fasa luncuran terkawal selepas dilepaskan, dengan sistem panduan seperti navigasi satelit dan navigasi inersia membantu mengarahkannya ke sasaran.

Dalam bentuk mudah, bom luncur bukan peluru berpandu penuh. Ia lazimnya tidak mempunyai enjin roket seperti peluru berpandu jelajah. Kelebihannya terletak pada gabungan bom sedia ada, kit panduan, sayap tambahan dan pelancaran dari pesawat. Gabungan ini membolehkan pihak penyerang meningkatkan jarak serangan tanpa perlu menggunakan senjata yang jauh lebih mahal bagi setiap sasaran.

Inilah yang menjadikan bom luncur berbahaya dalam konteks perang berpanjangan. Ia bukan hanya soal ketepatan atau kuasa letupan, tetapi soal skala. Jika sebuah negara mempunyai stok bom lama yang besar dan mampu memasangnya dengan kit luncur serta sistem panduan, senjata yang asalnya konvensional boleh bertukar menjadi alat tekanan jarak selamat.

Ukraine sebagai medan ujian

Bom luncur telah digunakan secara meluas dalam peperangan di Ukraine, sekaligus memberi kesan besar kepada kedudukan tentera dan infrastruktur./Foto: Russian Defense Ministry

Penggunaan bom luncur Rusia di Ukraine menjadi perhatian kerana skala dan kesannya. Associated Press melaporkan bahawa Rusia meningkatkan penggunaan bom luncur yang diubah suai daripada stok era Soviet untuk memusnahkan bandar-bandar hadapan di timur Ukraine. Laporan itu menyatakan bom tersebut dipasang semula dengan sirip boleh lipat serta sistem panduan, dan sesetengahnya membawa bahan letupan antara 500 hingga 3,000 kilogram.

RAND pula menyatakan Rusia melancarkan ratusan bom luncur setiap minggu terhadap sasaran Ukraine di kawasan hadapan dan di belakang garisan hadapan. Dalam rencana sama, RAND memetik kenyataan Presiden Ukraine Volodymyr Zelenskyy bahawa 3,000 bom luncur mengenai sasaran pada Mac 2024. Angka ini wajar dibaca sebagai angka beratribusi kepada pihak Ukraine, bukan data bebas yang boleh dianggap muktamad tanpa semakan medan tambahan.

Fakta yang lebih kukuh ialah trendnya. Bom luncur digunakan secara meluas, memberi kesan besar kepada kedudukan tentera dan infrastruktur, serta memaksa Ukraine menumpukan perhatian kepada pertahanan udara, pesawat pemintas, peperangan elektronik dan serangan terhadap rantaian pelancar.

Dakwaan yang perlu dikawal

Dalam konflik aktif, maklumat mengenai jarak, ketepatan, kadar kegagalan dan jumlah sebenar senjata sering berubah. Laporan medan boleh datang daripada kerajaan, perisikan, media, imej sumber terbuka atau akaun media sosial. Tidak semua mempunyai tahap kebolehpercayaan yang sama.

Oleh itu, dakwaan seperti “jarak baharu 200 kilometer”, “semua bom luncur kebal gangguan elektronik” atau “setiap serangan tepat mengenai sasaran” tidak boleh ditulis sebagai fakta muktamad tanpa sumber rasmi dan pengesahan silang.

Yang boleh dinyatakan secara bertanggungjawab ialah Rusia telah menggunakan bom luncur secara besar-besaran, Ukraine menghadapi tekanan pertahanan udara, dan beberapa sumber berwibawa menilai senjata ini sebagai sebahagian daripada strategi Rusia untuk menyerang dari jarak selamat serta melemahkan stok pertahanan lawan.

IISS menilai bahawa Rusia menambah senjata jarak selamat kos rendah untuk menampung jumlah peluru berpandu berpandu tepat yang tidak mencukupi dan untuk menekan inventori pertahanan udara darat Ukraine.

Masalah sebenar: Nisbah kos dan skala serangan

Dilema utama bom luncur ialah nisbah kos, jika pihak penyerang menggunakan bom yang lebih murah tetapi pihak bertahan perlu memintasnya dengan peluru pemintas yang jauh lebih mahal, tekanan ekonomi akan berpihak kepada penyerang.

RAND menyatakan bahawa nisbah pertukaran kos ini tidak memihak kepada Ukraine kerana pemintas Patriot mahal, manakala serangan bom luncur boleh berlaku dalam jumlah besar. RAND juga menilai bahawa cara paling praktikal untuk mengurangkan ancaman ini ialah memusnahkan pesawat pelancar, sama ada di darat atau di udara, melalui gabungan peluru berpandu taktikal, keupayaan udara-ke-udara dan peperangan elektronik.

Masalahnya bukan hanya harga satu bom berbanding satu peluru pemintas. Masalah lebih besar ialah ketahanan sistem. Pertahanan udara perlu mengesan, menjejak, mengutamakan, memintas dan terus beroperasi walaupun diserang berulang kali. Jika stok pemintas menipis, radar terdedah, pangkalan diserang atau rantaian bekalan lambat mengganti peluru, sistem pertahanan udara boleh kehilangan keberkesanan walaupun teknologinya canggih.

Di sinilah bom luncur berubah daripada isu taktikal kepada isu strategik. Ia boleh digunakan untuk memaksa pihak lawan membelanjakan sumber secara tidak seimbang. Dalam perang moden, pihak yang mampu menghasilkan, mengubah suai dan melancarkan senjata dalam jumlah besar boleh mencipta tekanan berterusan tanpa perlu menggunakan senjata paling mahal bagi setiap sasaran.

Mengapa memintas bom sahaja tidak cukup

Bom udara siri FAB Rusia./Foto: Reddit

Pengajaran penting daripada Ukraine ialah pertahanan terhadap bom luncur tidak boleh bergantung kepada tindakan memintas bom selepas ia dilepaskan. Apabila bom sudah berada dalam fasa luncuran ke arah sasaran, pihak bertahan sudah masuk ke fasa yang paling mahal dan paling sukar.

JAPCC menilai bahawa masa depan pertahanan terhadap senjata seperti ini bergantung pada usaha mengganggu keseluruhan rantaian serangan, daripada proses pengesanan sasaran hingga pelancaran. Pendekatan itu lebih luas daripada pertahanan terminal, kerana ia memberi tumpuan kepada sasaran, sistem panduan, komunikasi, platform pelancar dan ruang operasi sebelum bom dilepaskan.

Ini bermaksud pertahanan perlu melihat keseluruhan ekosistem serangan. Pihak bertahan perlu mengganggu proses mengenal pasti sasaran, melindungi pangkalan, menyebarkan aset, menyamarkan kedudukan, menggerakkan sistem secara lebih lincah, menggunakan peperangan elektronik dan mengekalkan keupayaan pemintas pada lapisan akhir.

Konsep pertahanan udara berlapis menjadi penting dalam konteks ini. Radar jarak jauh, pesawat pemintas, sistem pertahanan udara jarak sederhana dan dekat, peperangan elektronik, perlindungan pangkalan, penyamaran serta mobiliti aset perlu berfungsi sebagai satu rangkaian. Senjata murah hanya menjadi masalah lebih besar apabila sistem pertahanan bertindak secara terpisah.

Pengajaran untuk Asia Tenggara

Asia Tenggara tidak sama dengan Ukraine. Geografinya lebih maritim, melibatkan ruang udara luas, kepulauan, laluan perdagangan, kawasan tuntutan bertindih dan persekitaran littoral yang kompleks. Namun, prinsip operasi bom luncur tetap relevan.

Ancaman jarak selamat berkos lebih rendah boleh memaksa negara kecil dan sederhana memikirkan semula cara mereka menilai pertahanan udara. Persoalannya bukan hanya siapa memiliki pesawat paling moden atau sistem peluru berpandu paling mahal. Persoalan lebih besar ialah siapa mempunyai rangkaian pengesanan, stok munisi, latihan, perlindungan pangkalan, peperangan elektronik dan keupayaan bertahan dalam tempoh panjang.

Bagi negara yang ruang udaranya luas tetapi bajet pertahanan terhad, isu ketahanan menjadi lebih penting. Sistem yang canggih tetapi kecil jumlahnya boleh ditekan jika serangan berlaku secara berulang. Dalam konteks maritim, perlindungan pangkalan udara, radar, pelabuhan, pusat pemerintahan dan laluan logistik menjadi sebahagian daripada pertahanan udara, bukan elemen berasingan.

Implikasi kepada Malaysia

Bagi Malaysia, isu bom luncur perlu dibaca sebagai pengajaran perancangan, bukan sebagai ramalan ancaman segera. Perolehan aset udara baharu, pembangunan keupayaan munisi berpandu dan peningkatan pertahanan udara perlu dilihat sebagai sebahagian daripada ekosistem yang sama.

Bernama melaporkan pada 24 April 2026 bahawa program perolehan 18 pesawat FA-50M Block 20 untuk Tentera Udara Diraja Malaysia (TUDM) mendahului jadual, dengan empat pesawat pertama dijangka diterima menjelang akhir 2026. Bernama dalam laporan terdahulu turut menyatakan varian FA-50M yang dibeli oleh TUDM akan dilengkapi keupayaan melancarkan peluru berpandu dan bom berketepatan tinggi.

Namun, kaitan utama dengan bom luncur bukan sekadar keupayaan membawa bom pintar. Kaitan lebih besar ialah ekosistem. Pesawat, sensor, data sasaran, sistem panduan, stok munisi, latihan, penyelenggaraan, doktrin dan jaringan pertahanan udara tidak boleh dilihat sebagai komponen berasingan.

Jika satu pihak mempunyai keupayaan melancarkan senjata jarak selamat, pihak bertahan perlu mempunyai sistem yang mampu mengesan, menilai dan bertindak secara berlapis. Jika sesebuah negara memiliki pesawat baharu tetapi tidak membina stok munisi, latihan berulang, perlindungan pangkalan dan integrasi sensor, nilai sebenar aset itu akan terbatas.

Pengajaran daripada Ukraine ialah jelas bahawa senjata yang murah tetapi digunakan secara besar-besaran boleh menjadi masalah strategik. Untuk Malaysia, rencana ini mengingatkan bahawa pembangunan kuasa udara dan pertahanan udara perlu dinilai melalui ketahanan sistem, bukan sekadar senarai aset.

Dalam perang moden, nilai pertahanan tidak hanya ditentukan oleh apa senjata yang dimiliki. Ia ditentukan oleh keupayaan negara mengesan ancaman, menyerap tekanan, membalas secara berkesan dan terus beroperasi apabila serangan berlaku berulang kali. -airtimes.my

16 Mei 2026 0 comments

Diskusi Pertahanan dan Keselamatan Tentera Laut

Kapal hampir siap, misil pula tertangguh : Ujian baharu buat LCS TLDM

by Zulhaizi Rosdi 15 Mei 2026

written by Zulhaizi Rosdi

Program Littoral Combat Ship (LCS) Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM) sudah lama menjadi perhatian kerana kelewatan, peningkatan kos dan jangkaan besar terhadap keupayaan armada masa depan negara. Namun, ketika projek itu menunjukkan semula pergerakan melalui fasa ujian laut dan penyelarasan jadual pentauliahan, satu persoalan baharu muncul iaitu apakah nilai sebuah kapal perang moden jika sistem peluru berpandu utamanya belum dapat dipastikan?

Persoalan ini menjadi lebih besar selepas Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, menyatakan bantahan keras Malaysia kepada Perdana Menteri Norway, Jonas Gahr Støre, berhubung keputusan Norway membatalkan lesen eksport bagi sistem Naval Strike Missile (NSM) dan sistem pelancar berkaitan. Kenyataan itu memberi isyarat bahawa isu NSM bukan lagi sekadar masalah teknikal atau urusan pembekal, tetapi sudah memasuki ruang diplomatik dan strategik antara dua kerajaan.

Menurut kenyataan itu, Malaysia telah menghormati obligasi kontrak sejak 2018, manakala keputusan Norway disifatkan sebagai sepihak dan tidak boleh diterima. Anwar turut menyatakan bahawa keputusan berkenaan boleh membawa kesan buruk terhadap kesiapsiagaan operasi pertahanan Malaysia dan program pemodenan LCS, selain berpotensi memberi implikasi lebih luas terhadap keseimbangan serantau.

Kenyataan ini perlu dibaca bersama perkembangan terdahulu apabila Kongsberg Defence & Aerospace AS (KDA) menjelaskan bahawa keputusan pelesenan eksport berada di bawah bidang kuasa pihak berkuasa Norway, bukan syarikat pembekal.

Dalam masa sama, pihak Kementerian Pertahanan turut memaklumkan bahawa pihaknya sedang meneliti tindakan tuntutan terhadap syarikat Norway itu susulan kegagalan pembekalan peluru berpandu NSM, tuntutan itu melibatkan kontrak bernilai lebih RM600 juta selain sedang membuat pengiraan jumlah kerugian yang dialami akibat pelanggaran kontrak tersebut.

LCS TLDM menjadi antara aset utama yang dijangka memperkukuh keupayaan armada permukaan negara./Foto: LUNAS

Kapal perang bukan sekadar badan kapal

Dalam perolehan pertahanan moden, istilah “kapal siap” tidak boleh difahami secara sempit. Sebuah kapal mungkin sudah dilancarkan, mempunyai badan kapal, enjin, radar dan sebahagian sistem dalaman. Namun, dari sudut ketenteraan, kapal perang hanya mencapai nilai sebenar apabila ia berfungsi sebagai sistem tempur lengkap.

Sistem tempur lengkap bermaksud beberapa komponen bekerja bersama: sensor, radar, sonar jika berkaitan, sistem pengurusan tempur, sistem komunikasi, senjata, kru terlatih, prosedur operasi, alat ganti, sokongan penyelenggaraan dan rangkaian logistik. Jika satu komponen utama tertangguh, keseluruhan nilai operasi kapal boleh terjejas walaupun platform fizikalnya kelihatan hampir siap.

LCS Malaysia dibina berasaskan reka bentuk Gowind oleh Naval Group. Pada 2018, Kongsberg mengumumkan kontrak bernilai €124 juta bagi penghantaran NSM untuk enam LCS TLDM. Menurut Kongsberg, NSM dirancang dipasang di dek kapal dan diintegrasikan dengan sistem pengurusan tempur SETIS yang disediakan oleh Naval Group.

Butiran itu menunjukkan bahawa NSM bukan aksesori tambahan yang boleh dipasang kemudian tanpa kesan besar. Ia sebahagian daripada seni bina tempur kapal. Apabila misil, pelancar dan sistem pengurusan tempur dirancang bersama sejak awal, sebarang gangguan pada bekalan atau kelulusan eksport boleh memberi kesan kepada ujian sistem, latihan kru dan pengesahan keupayaan kapal.

Mengapa misil antikapal penting

Radar dan sensor memberi kapal keupayaan untuk melihat, menjejak dan memahami keadaan sekeliling. Namun, sensor sahaja tidak mencukupi untuk membentuk keupayaan tempur. Dalam konflik maritim, keupayaan menyerang atau sekurang-kurangnya mengancam aset permukaan lawan menjadi sebahagian daripada pencegahan.

Di sinilah peluru berpandu antikapal memainkan peranan. Ia memberi kapal permukaan keupayaan menyerang sasaran dari jarak jauh, mewujudkan risiko kepada pihak lawan dan memperluas pilihan taktikal komander. Tanpa peluru berpandu antikapal, kapal masih boleh berperanan dalam pengawasan, rondaan, komunikasi, kehadiran maritim dan operasi tertentu. Namun, keupayaan serangan permukaannya akan menjadi lebih terhad.

Kongsberg menyatakan NSM direka untuk sasaran laut dan darat, boleh dilancarkan daripada pelbagai platform, mempunyai kelajuan subsonik tinggi, berat 407 kilogram, panjang 3.96 meter dan jarak melebihi 300 kilometer. Angka ini ialah data rasmi pengeluar dan perlu dibaca sebagai spesifikasi produk, bukan bukti automatik tentang keberkesanan dalam setiap keadaan operasi.

Bagi TLDM, isu utama bukan sekadar jarak misil atau nama sistem. Yang lebih penting ialah sama ada misil itu benar-benar tersedia, diluluskan, diintegrasikan, diuji dan dapat digunakan oleh kru dalam doktrin operasi sebenar. Sebuah kapal moden memerlukan lebih daripada senjata di atas kertas.

Risiko kapal tanpa taring

Tanpa NSM, LCS tidak semestinya menjadi tidak berguna. Kapal masih boleh membawa nilai melalui sensor, komunikasi, kehadiran maritim, rondaan, latihan, pengawasan dan operasi keselamatan tertentu. Namun, keupayaan tempur permukaan yang dirancang sejak awal akan belum lengkap.

Risiko itu mempunyai beberapa lapisan, pertama, kapal mungkin perlu menjalani ujian laut dan ujian sistem secara berperingkat tanpa semua komponen senjata tersedia. Kedua, kru mungkin perlu menunggu latihan khusus berkaitan sistem misil. Ketiga, jika berlaku perubahan misil, integrasi baharu mungkin memerlukan ujian tambahan. Keempat, sebarang kelewatan boleh menambah tekanan kepada TLDM yang sudah lama menunggu penggantian dan pemodenan armada permukaan.

Integrasi misil bukan kerja mudah

Pertukaran peluru berpandu bukan seperti menukar peralatan pejabat. Dalam kapal perang moden, misil perlu berhubung dengan sistem pengurusan tempur, radar, sistem kawalan tembakan, perisian sasaran, paparan operator, prosedur keselamatan dan latihan kru. Setiap perubahan memerlukan pengesahan teknikal dan operasi.

Jika Malaysia perlu mengekalkan NSM, cabarannya ialah memastikan isu lesen eksport dapat diselesaikan tanpa mengganggu jadual utama. Jika Malaysia perlu menilai pilihan lain, cabarannya lebih rumit. Misil gantian mesti sesuai dari segi ruang fizikal, berat, pelancar, kuasa elektrik, kabel, perisian, keselamatan, sistem pengurusan tempur dan sokongan jangka panjang.

Di sinilah risiko kos dan masa muncul. Integrasi sistem bukan sekadar pembelian misil baharu. Ia boleh melibatkan kejuruteraan semula, ujian pelabuhan, ujian laut, latihan kru, dokumentasi teknikal, alat ganti, kontrak sokongan dan pensijilan. Jika tidak diurus dengan rapi, masalah senjata boleh menjadi masalah jadual projek.

Setakat maklumat terbuka, belum ada pengesahan rasmi bahawa Malaysia telah memilih misil gantian atau membatalkan sepenuhnya NSM. Laporan Breaking Defense menyebut Malaysia mahu mendapatkan penjelasan lanjut daripada Norway, manakala laporan Bernama menyatakan KDA menjelaskan keputusan lesen eksport berada di bawah pihak berkuasa Norway, bukan syarikat.

Jadual LCS sudah pun ketat

Isu NSM berlaku ketika jadual LCS sendiri masih sensitif, LCS pertama dilaporkan memulakan ujian laut, tetapi pentauliahannya dipinda ke Disember 2026. LCS kedua pula dijadualkan ke Ogos 2027, manakala LCS ketiga, keempat dan kelima masing-masing disasarkan pada Disember 2027, Ogos 2028 dan April 2029.

Maklumat ini menunjukkan bahawa projek LCS belum berada pada titik akhir. Ia masih melalui fasa kritikal yang menentukan sama ada platform fizikal dapat diterjemahkan kepada aset operasi. Dalam fasa seperti ini, isu misil bukan perkara kecil. Ia boleh bersilang dengan integrasi sistem, ujian penerimaan, latihan, dokumentasi dan perancangan pentauliahan.

Namun, kesannya tidak boleh dipastikan tanpa maklumat lanjut daripada Kementerian Pertahanan, TLDM, Lumut Naval Shipyard atau pihak pembekal. Rencana ini hanya boleh menyatakan bahawa risiko jadual wujud, bukan bahawa jadual pasti terganggu kerana NSM.

Kapal LCS merupakan aset penting dan kritikal untuk keperluan TLDM bagi mengawal perairan negara, melindungi zon ekonomi eksklusif (ZEE), serta menangani ancaman keselamatan./Foto: LUNAS

Eksport pertahanan sebagai risiko strategik

Norway mempunyai sistem kawalan eksport untuk produk, teknologi dan perkhidmatan berkaitan pertahanan. DEKSA, iaitu Direktoratet for eksportkontroll og sanksjoner, ialah pihak berkuasa nasional Norway bagi kawalan eksport dan sekatan. Peraturan Norway turut menyatakan bahawa eksport barangan, teknologi atau perkhidmatan tersenarai tanpa lesen DEKSA adalah satu kesalahan.

Bagi Malaysia, pengajaran strategiknya jelas. Pembelian sistem pertahanan moden bukan hanya soal kemampuan membayar atau memilih sistem terbaik di pasaran. Ia turut bergantung pada kelulusan eksport, hubungan diplomatik, dasar luar negara pembekal, teknologi terkawal, hak penggunaan, alat ganti dan sokongan sepanjang kitar hayat.

Ini bukan alasan untuk menolak sistem luar negara. Hampir semua negara, termasuk kuasa besar, bergantung pada rangkaian pembekal antarabangsa untuk sebahagian sistem pertahanan. Namun, risiko itu perlu dihitung dari awal. Perolehan senjata perlu memasukkan soalan tentang lesen eksport, kebolehdapatan alat ganti, pemindahan pengetahuan, sokongan penyelenggaraan dan pilihan sandaran jika dasar pembekal berubah.

Tekanan terhadap TLDM

TLDM berada dalam keadaan yang sukar. Di satu sisi, ia perlu mengekalkan kesiapsiagaan harian, termasuk rondaan, pengawasan dan kehadiran di kawasan maritim berkepentingan. Di sisi lain, armada lama terus menua dan memerlukan penggantian berperingkat. LCS menjadi penting kerana ia dijangka mengisi jurang keupayaan permukaan yang sudah lama dibincangkan.

Dalam konteks Laut China Selatan, kehadiran aset moden memberi nilai yang lebih luas daripada peperangan. Kapal yang mempunyai sensor baik, komunikasi selamat dan daya tahan operasi boleh menyokong kesedaran situasi maritim, tindak balas terhadap insiden, kerjasama antara agensi dan kehadiran negara di laut. Namun, untuk peranan pencegahan yang lebih kuat, senjata antikapal tetap menjadi komponen penting.

Jika LCS memasuki perkhidmatan secara berperingkat tanpa konfigurasi senjata penuh, TLDM mungkin masih mendapat manfaat dari segi latihan, kehadiran dan pembangunan doktrin. Tetapi dari sudut keupayaan tempur permukaan, jurang itu perlu diakui secara jujur. Menyembunyikan jurang tidak membantu pembaca memahami realiti. Membesarkan jurang secara sensasi juga tidak membantu perbincangan pertahanan negara.

Isu NSM membawa perbincangan LCS kepada persoalan yang lebih matang. Negara bukan sahaja perlu bertanya sama ada kapal sudah dilancarkan, sudah belayar atau sudah dijadualkan ditauliahkan. Soalan yang lebih penting ialah sama ada kapal itu benar-benar siap sebagai sistem tempur.

Sebuah LCS yang lengkap perlu menyatukan platform, sensor, sistem pengurusan tempur, peluru berpandu, meriam, sistem pertahanan diri, komunikasi, kru, latihan, logistik dan sokongan industri. Jika semua komponen ini bergerak pada kadar berbeza, kemampuan sebenar kapal juga akan berkembang secara berperingkat.

Bagi Malaysia, cabaran seterusnya ialah mengurus isu NSM tanpa menjejaskan momentum pemulihan projek LCS. Penyelesaian diplomatik dengan Norway mungkin menjadi pilihan paling lurus jika kontrak asal dapat dipertahankan. Tetapi jika keadaan memaksa pilihan lain, Malaysia perlu menilai kos integrasi, masa ujian, keserasian sistem dan risiko jangka panjang dengan sangat teliti. -airtimes.my

15 Mei 2026 0 comments

Semasa

Program PROWIRA: RM7.2 Juta diperuntuk bagi tingkat potensi pendidikan dan kerjaya anak tentera

by Zulfadhli Azmie 14 Mei 2026

written by Zulfadhli Azmie

KUALA LUMPUR, 14 MEI – Kementerian Pertahanan memperkukuh agenda kebajikan warga pertahanan melalui Program PROWIRA Ready to Work Graduan. Program itu memberi ruang kepada anak anggota tentera, veteran serta warga Kementerian Pertahanan mendapatkan pengalaman kerja sebenar sebelum memasuki pasaran pekerjaan.

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin berkata, kesejahteraan anggota tentera menjadi tanggungjawab moral kementerian. Menurut beliau, pendidikan merupakan antara pendekatan penting bagi menterjemahkan penghargaan kepada pengorbanan warga pertahanan.

“Ia menjadi satu tanggungjawab moral memandangkan anggota tentera ini berkorban dan setia kepada negara,” katanya selepas menyempurnakan majlis peluncuran program itu, hari ini.

Program PROWIRA Ready to Work Graduan dilaksanakan oleh Yayasan Lembaga Tabung Angkatan Tentera (Yayasan LTAT). Inisiatif itu bertujuan meningkatkan kebolehpasaran graduan muda melalui penempatan kerja di syarikat terpilih selama 12 bulan.

Menurut kenyataan Kementerian Pertahanan, seramai 154 graduan ditempatkan di 23 syarikat. Syarikat itu terdiri daripada syarikat berkaitan kerajaan, syarikat pelaburan berkaitan kerajaan, serta sektor swasta.

Setiap peserta akan menerima elaun bulanan RM2,000, perlindungan PERKESO serta kemudahan lain di syarikat penempatan. Mereka turut mendapat bimbingan mentor serta pembangunan kemahiran profesional.

Mohamed Khaled berkata, kerajaan memperuntukkan RM7.2 juta bagi pelaksanaan PROWIRA melibatkan 300 peserta. Beliau menegaskan kementerian sedia menimbang penambahan peruntukan sekiranya permintaan daripada anak anggota tentera serta veteran meningkat.

“Jika ada permintaan lebih ramai daripada anak tentera atau anak veteran, kita akan timbang untuk naikkan peruntukan itu,” katanya.

Dalam majlis sama, beliau turut menyaksikan pertukaran memorandum persefahaman Program Pensijilan Profesional Perakaunan ACCA antara Yayasan Peneraju dengan Yayasan LTAT.

Program itu membuka laluan kepada anak Angkatan Tentera Malaysia mengikuti pensijilan perakaunan profesional. Pembiayaannya melibatkan 10 peratus oleh Yayasan LTAT, manakala 90 peratus lagi ditanggung Yayasan Peneraju.

Majlis itu turut menyaksikan sumbangan kepada Sekolah Dalam Kem menerusi Program Sentuhan Elit SPM 2025. Selain itu, Yayasan LTAT menyerahkan sumbangan kepada UPSI bagi pelaksanaan Program e Perkasa 2026.

Kementerian Pertahanan berkata, inisiatif pendidikan itu membuktikan komitmen kementerian memperluas manfaat kerjaya kepada warga pertahanan. Usaha sama dengan sektor korporat turut dilihat memperkukuh ekosistem generasi pertahanan negara. airtimes.my

14 Mei 2026 0 comments

Teknologi Pertahanan

Shahed 171: Teknologi RQ-170 AS pencetus revolusi industri UAV Iran

by Zulfadhli Azmie 14 Mei 2026

written by Zulfadhli Azmie

Dalam dunia pertahanan moden, aset ketenteraan yang jatuh ke tangan lawan bukan lagi sekadar serpihan besi, enjin dan litar yang rosak. Di tangan jurutera, saintis dan penganalisis teknologi, ia boleh menjadi bahan kajian bernilai untuk memahami kekuatan, kelemahan serta logik reka bentuk sesuatu sistem.

Antara kisah paling terkenal ialah insiden RQ-170 Sentinel yang jatuh ke tangan Iran pada Disember 2011. Bagi Amerika Syarikat, ia merupakan kehilangan aset sensitif. Namun bagi Iran, kejadian itu membuka ruang untuk meneliti reka bentuk, susun atur dan kemungkinan logik teknologi sebuah dron halimunan yang sebelum ini sukar dicapai oleh industrinya.

Daripada kejadian tersebut, muncul Shahed 171, dron Iran yang sering dikaitkan dengan reka bentuk RQ-170. Namun, nilai sebenar konflik ini bukan hanya pada persamaan bentuk kedua-dua dron itu.

Persoalan yang lebih utama ialah sejauh mana teknologi asalnya dapat difahami, dibangunkan semula dan disesuaikan dengan kemampuan tempatan.

RQ-170 dan nilai sebuah aset yang jatuh

Lockheed Martin RQ-170 Sentinel ialah sistem pesawat tanpa pemandu dengan ciri pemerhatian rendah, atau sukar dikesan radar, yang dibangunkan untuk misi perisikan, pengawasan dan peninjauan. Antara ciri paling menonjol platform ini ialah reka bentuk sayap terbang, iaitu konfigurasi yang lazim dikaitkan dengan usaha mengurangkan pantulan radar.

Ciri inilah yang menjadikan kejatuhan RQ-170 ke tangan Iran pada Disember 2011 begitu signifikan. RQ-170 bukan sekadar dron biasa, tetapi aset sensitif yang membawa nilai perisikan, teknologi dan simbolik kepada kedua-dua pihak. Bagi Amerika Syarikat, insiden itu menimbulkan persoalan tentang keselamatan operasi aset canggih. Namun bagi Iran, ia membuka peluang untuk meneliti sistem yang sebelum itu berada di luar jangkauan industrinya.

Iran mendakwa dron itu berjaya dibawa turun melalui kaedah peperangan elektronik dan manipulasi navigasi. Namun, dakwaan ini masih perlu dilihat secara berhati-hati kerana punca sebenar insiden tersebut tidak dapat disahkan sepenuhnya melalui sumber terbuka. Ada kemungkinan ia melibatkan gangguan elektronik, kegagalan teknikal atau gabungan beberapa faktor.

Apa pun puncanya, nilai strategik RQ-170 kepada Iran bukan hanya terletak pada badan pesawat. Platform itu boleh memberi ruang kepada jurutera Iran untuk mengkaji susun atur, bahan, reka bentuk aerodinamik dan kemungkinan seni bina sistem yang digunakan pada dron tersebut.

Maka, persoalan utama bukan sekadar bagaimana RQ-170 jatuh ke tangan Iran. Melainkan sejauh mana Iran benar-benar dapat mengekstrak nilai teknikal daripada aset itu selepas ia berada dalam kawalannya.

RQ-170 Sentinel menjadi simbol bagaimana aset halimunan yang jatuh ke tangan lawan boleh berubah menjadi sumber pembelajaran teknologi. Foto: U.S Air Force

Kejuruteraan balikan bukan sekadar meniru rupa bentuk

Seperti yang diketahui, kejuruteraan balikan ialah usaha memahami sesuatu teknologi dengan melihat bagaimana ia dibina, berfungsi serta digunakan. Dalam kes RQ 170, Iran menggunakan pendekatan ini selepas dron risikan Amerika Syarikat itu jatuh ke tangannya pada 2011.

Daripada dron tersebut, Iran cuba menganalisis reka bentuknya, termasuk bentuk badan serta konfigurasi sayap terbang. Daripada situlah Tehran membangunkan beberapa dron yang mirip RQ 170, seperti Shahed 171.

Namun, meniru bentuk tidak bermakna semua keupayaan asal boleh disalin sepenuhnya. RQ 170 bukan sekadar pesawat tanpa pemandu dengan sayap, badan serta enjin. Di dalamnya ada sistem kawalan, sensor, navigasi, komunikasi serta bahan khas yang menentukan keupayaan sebenar dron itu.

Ini perbezaan penting yang perlu difahami oleh warga pertahanan. Iran boleh mengukur saiz RQ 170, meneliti bentuknya serta mengkaji susun atur sayap terbangnya. Tetapi itu tidak bermaksud Tehran terus memperoleh kod perisian, algoritma kawalan penerbangan, teknologi halimunan atau prestasi sensor sebenar Amerika Syarikat.

Dalam teknologi pertahanan, rupa yang sama belum tentu membawa kemampuan yang sama. Dua dron boleh nampak serupa dari luar, tetapi prestasinya boleh jauh berbeza jika bahan, perisian, sensor serta kaedah pembuatannya tidak setara.

Sebab itu Shahed 171 lebih sesuai dilihat sebagai hasil pembelajaran Iran daripada RQ 170. Ia menunjukkan Tehran berjaya mengambil keuntungan daripada teknologi yang jatuh ke tangannya. Namun, ia bukan bukti mutlak bahawa Iran berjaya menyalin keseluruhan teknologi Amerika Syarikat.

Shahed 171 dalam ekosistem dron Iran

Walaupun Shahed 171 Simorgh sering dikaitkan dengan RQ-170 kerana bentuk luaran dan sejarah kelahirannya. Iran turut membangunkan beberapa varian lain yang dikaitkan dengan keluarga dron ini, termasuk platform lebih kecil yang dikatakan sesuai untuk misi serangan dan pengawasan.

Selain itu, kewujudan dron ini menunjukkan bahawa Iran tidak hanya menggunakan insiden RQ-170 sebagai bahan propaganda. Ia juga menjadi sebahagian daripada ekosistem dron yang lebih luas, melibatkan institusi ketenteraan, syarikat pertahanan, jurutera tempatan dan pendekatan pembangunan berasaskan kekangan.

Bagi negara yang berdepan sekatan teknologi, kejuruteraan balikan boleh menjadi jalan pintas untuk memahami sistem lawan. Ia tidak semestinya menghasilkan salinan sempurna, tetapi boleh mempercepat pembelajaran, mengurangkan masa percubaan dan membantu pembangunan platform tempatan.

Dalam konteks Iran, nilai terbesar Shahed 171 mungkin bukan pada dakwaan bahawa ia setara dengan RQ-170. Tetapi dron ini menjadi bukti keupayaan Tehran menggunakan aset yang dirampas sebagai sumber pembelajaran teknologi dan naratif kemandirian industri pertahanan.

Daripada RQ-170 yang jatuh ke tangan Iran, Tehran membangunkan keluarga dron sayap terbang yang menjadi simbol nilai kejuruteraan balikan dalam dunia ketenteraan. Foto: Reddit

Pengajaran kepada dunia pertahanan

Insiden RQ 170 memberi pengajaran besar kepada dunia pertahanan. Apabila aset canggih jatuh ke tangan lawan, ia bukan lagi sekadar kehilangan fizikal. Malah, aset itu boleh menjadi bahan rujukan, bahan kajian serta titik mula kepada pembangunan teknologi baharu.

Dalam perlumbaan senjata moden, kelebihan teknologi tidak lagi bersifat kekal. Ia hanya memberi kelebihan sementara sebelum pihak lawan memahami, menyesuaikan teknologi itu, lalu mencari jalan untuk menandinginya.

Sebab itu perlindungan aset hari ini tidak boleh bergantung kepada kawalan fizikal semata mata. Ia juga perlu mengambil kira keselamatan perisian, kekuatan enkripsi, perlindungan data serta reka bentuk sistem yang sukar diekstrak.

Shahed 171 akhirnya bukan sekadar cerita tentang sebuah dron yang mirip RQ 170. Ia menjadi simbol bagaimana sebuah negara boleh menukar insiden keselamatan kepada peluang pembelajaran. Pada masa sama, ia mengingatkan dunia bahawa teknologi yang jatuh ke tangan lawan boleh menjadi permulaan kepada cabaran strategik yang baharu.-airtimes.my

14 Mei 2026 0 comments

Semasa

Pembekalan NSM: Malaysia akan saman syarikat dari Norway

by Zulfadhli Azmie 14 Mei 2026

written by Zulfadhli Azmie

KUALA LUMPUR, 14 MEI – Kementerian Pertahanan sedang meneliti tindakan tuntutan terhadap syarikat Norway berhubung kegagalan pembekalan peluru berpandu Naval Strike Missile (NSM). Tuntutan itu melibatkan kontrak bernilai lebih RM600 juta bagi kapal tempur pesisir (Littoral Combat Ship, LCS), KD Lekir serta KD Jebat.

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin berkata, kementerian sedang membuat pengiraan jumlah kerugian akibat pelanggaran kontrak tersebut. Menurut beliau, tuntutan tidak hanya merangkumi bayaran yang telah dibuat oleh Malaysia.

“Kita bukan sahaja akan tuntut apa yang telah kita bayar, tetapi kesan daripada pelanggaran kontrak ini yang mendatangkan kerugian kepada kita,” katanya pada sidang media selepas Majlis Peluncuran Program PROWIRA Ready to Work Graduan, hari ini.

Beliau berkata, kementerian telah menubuhkan jawatankuasa bagi melihat proses memulakan tindakan. Jawatankuasa itu turut membuat pengiraan terhadap jumlah sebenar yang wajar dituntut daripada syarikat terbabit.

Mohamed Khaled menjelaskan kontrak tersebut merangkumi dua keperluan berasingan. Satu kontrak melibatkan kapal LCS, manakala satu lagi bagi KD Lekir serta KD Jebat.

Menurut beliau, nilai keseluruhan kontrak itu melebihi RM600 juta. Malaysia pula telah membayar 95 peratus daripada jumlah tersebut.

Beliau berkata, kegagalan bekalan peluru berpandu itu memberi kesan kepada keupayaan kapal. Ini kerana kapal yang siap kelak tidak mempunyai sistem peluru berpandu permukaan ke permukaan seperti dirancang.

“Kerugian yang kita hadapi tentunya walaupun kapal kita boleh siap, tetapi kita tidak mempunyai peluru berpandu permukaan ke permukaan,” katanya.

Mohamed Khaled berkata, kementerian turut meneliti alternatif bagi mendapatkan bekalan gantian dengan kadar segera. Bagaimanapun, beliau menegaskan proses itu tidak mudah kerana sistem peluru berpandu perlu disesuaikan dengan sistem lain di atas kapal.

Menurutnya, sistem baharu perlu berhubung dengan komponen komunikasi, elektrik serta sistem tempur sedia ada. Keadaan itu memerlukan tempoh pembangunan, ujian teknikal serta latihan semula kepada anggota.

Beliau berkata, penggantian sistem baharu sedaya mungkin tidak menjejaskan jadual penyerahan kapal LCS pertama yang dijangka pada Disember. Menteri Pertahanan dijadualkan ke Lumut bagi mendapatkan penjelasan lanjut mengenai perkara itu.

Dalam masa sama, Mohamed Khaled menegaskan tindakan perundangan akan diambil terhadap syarikat berkenaan. Beliau menjelaskan kontrak dibuat dengan syarikat, bukan kerajaan Norway.

“Kita akan saman syarikat yang menyebabkan semua ini kerana kerajaan Norway tidak beri lesen eksport,” katanya.

Sebelum ini, isu pembekalan NSM mencetuskan perhatian selepas kerajaan Norway tidak membenarkan eksport peluru berpandu tersebut kepada Malaysia. Perkembangan itu memberi kesan kepada rancangan persenjataan kapal TLDM, khususnya keupayaan serangan permukaan. airtimes.my

14 Mei 2026 0 comments

Pertahanan dan Keselamatan

Anwar bantah Norway tarik balik lesen eksport NSM untuk Malaysia

by Aqilah Azman 14 Mei 2026

written by Aqilah Azman

PUTRAJAYA, 14 MEI – Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim menyuarakan bantahan keras Malaysia kepada Perdana Menteri Norway, Jonas Gahr Støre berhubung keputusan negara itu menarik balik lesen eksport peluru berpandu Naval Strike Missile (NSM) dan sistem pelancar untuk Malaysia.

Menurut Anwar, bantahan itu disampaikan dalam perbualan telefon dengan Støre susulan keputusan sepihak Norway yang disifatkannya sebagai tidak boleh diterima, dengan alasan bagi melindungi keselamatan negara berkenaan.

Beliau menegaskan Malaysia telah memenuhi semua kewajipan di bawah kontrak berkenaan sejak 2018 secara teliti dan tanpa sebarang pengecualian.

“Kontrak yang telah dimeterai ialah instrumen yang serius. Ia bukan kertas hiasan yang boleh ditabur secara sewenang-wenangnya,” kata Anwar dalam kenyataan yang dimuat naik di akaun media sosial rasmi beliau.

Anwar berkata keputusan Norway itu akan membawa kesan serius terhadap kesiapsiagaan operasi pertahanan Malaysia dan program pemodenan Kapal Tempur Pesisir atau Littoral Combat Ship (LCS), selain mempunyai implikasi lebih luas terhadap keseimbangan serantau.

Beliau turut memberi amaran bahawa nilai pembekal pertahanan Eropah sebagai rakan strategik akan terjejas sekiranya mereka boleh mengingkari kontrak yang telah dimeterai tanpa akibat.

Isu itu sebelum ini timbul susulan laporan mengenai sekatan pembekalan NSM untuk LCS milik Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM) seperti mana dilaporkan oleh Malaysian Defence.

Air Times turut melaporkan Kementerian Luar Norway mengesahkan pihak berkuasa negara itu telah membatalkan beberapa lesen eksport melibatkan teknologi tertentu susulan kawalan eksport yang lebih ketat, namun tidak memperincikan jenis teknologi, syarikat atau kontrak yang terlibat.

Pembekalan NSM kepada TLDM merupakan sebahagian daripada projek pembangunan kapal LCS untuk TLDM. NSM dirancang untuk diintegrasikan dengan sistem pengurusan tempur SETIS yang dihasilkan oleh Naval Group.

Semalam, Menteri Komunikasi, Datuk Fahmi Fadzil menegaskan kerajaan kesal dengan tindakan Norway yang tidak meluluskan permit eksport pada saat akhir, walaupun kontrak perolehan itu telah dimeterai sejak 2018 dan pembayaran dibuat mengikut jadual.

Beliau berkata kerajaan mengambil tindakan melalui saluran diplomatik dan turut mempertimbangkan langkah susulan dari sudut perundangan.

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin pula sebelum ini dilaporkan akan bertemu rakan sejawatnya dari Norway di Singapura bulan ini bagi mendapatkan penjelasan berhubung keputusan tersebut.

NSM merupakan peluru berpandu serangan permukaan keluaran Kongsberg Defence & Aerospace yang direka untuk menyerang sasaran di laut dan darat.

Menurut Kongsberg, sistem itu boleh dilancarkan daripada pelbagai platform, mempunyai ciri penerbangan mendakap permukaan laut (sea-skimming), manuver dan sistem pengecaman sasaran autonomi bagi mengenal pasti sasaran sebelum impak.

Berdasarkan data teknikal Kongsberg, NSM mempunyai kelajuan subsonik, berat 407 kilogram, panjang 3.96 meter dan jarak operasi melebihi 300 kilometer.

Selain konfigurasi kapal permukaan seperti yang dirancang untuk program LCS, NSM turut ditawarkan dalam sistem pertahanan pesisir berasaskan darat atau Coastal Defence System (CDS). Kongsberg turut menyenaraikan Joint Strike Missile (JSM) sebagai produk berkaitan dalam keluarga sistem peluru berpandu syarikat itu. – airtimes.my

14 Mei 2026 0 comments

Diskusi

Gencatan senjata: Perdamaian atau persiapan sebelum konflik lebih besar?

by Zulfadhli Azmie 13 Mei 2026

written by Zulfadhli Azmie

Gencatan senjata sering digambarkan sebagai titik cahaya dalam kegelapan peperangan. Ia membawa harapan bahawa senjata akhirnya akan diam dan ruang damai mula terbuka. Namun dalam realiti konflik moden, garis antara keamanan dan strategi ketenteraan semakin kabur.

Dalam beberapa tahun kebelakangan, dunia sering menyaksikan bagaimana gencatan senjata bukan sahaja menjadi mekanisme menghentikan pertempuran, tetapi juga ruang menstruktur semula kekuatan.

Namun, di sebalik senyuman diplomatik di meja rundingan, persoalan fundamental tetap menghantui masyarakat antarabangsa sama ada gencatan senjata ini benar-benar membuka jalan ke arah perdamaian abadi atau sekadar jeda taktikal untuk pihak bertikai bernafas sebelum konflik yang lebih dahsyat meletus semula.

Gencatan senjata sebagai instrumen dalam konflik moden

Secara asasnya, gencatan senjata ialah persetujuan untuk menghentikan permusuhan dalam tempoh tertentu atau sehingga satu perjanjian damai dicapai. Namun dalam konteks peperangan moden, ia jarang berdiri sebagai proses yang benar benar neutral.

Dalam konflik di Gaza yang berterusan sejak beberapa fasa ketegangan besar pada dekad ini, beberapa siri gencatan senjata sementara dilaporkan membuka ruang kepada pertukaran tahanan dan penghantaran bantuan kemanusiaan. Namun, laporan media antarabangsa turut menunjukkan bahawa pertempuran sering kembali meletus selepas tempoh tersebut berakhir, sekali gus menimbulkan persoalan terhadap ketahanan perjanjian yang dicapai.

Situasi hampir sama dapat dilihat dalam konflik Ukraine dan Rusia yang memasuki fasa perang berpanjangan. Beberapa inisiatif diplomatik yang mencadangkan penghentian sementara pertempuran sering berdepan kesukaran apabila kedua dua pihak masih mengekalkan tuntutan strategik masing masing. Dalam banyak keadaan, gencatan senjata lebih dilihat sebagai ruang untuk menyusun semula kekuatan ketenteraan berbanding langkah ke arah penyelesaian muktamad.

Di Laut Merah pula, ketegangan yang melibatkan Iran dan Amerika Syarikat terhadap laluan perkapalan antarabangsa turut menunjukkan bagaimana penghentian serangan bersifat sementara sering bergantung kepada perubahan dinamik geopolitik. Keadaan ini memperlihatkan bahawa gencatan senjata dalam era moden bukan lagi sekadar perjanjian ketenteraan, tetapi sebahagian daripada permainan strategi yang lebih luas.

Di sebalik rundingan meja bulat, realiti di lapangan menunjukkan bahawa gencatan senjata adalah keperluan mendesak bagi menghentikan kemusnahan massal. Foto Hiasan: Reddit

Realiti rapuh di medan konflik semasa

Walaupun gencatan senjata sering diumumkan dengan naratif optimis, pelaksanaannya di lapangan tidak semestinya stabil. Salah satu cabaran utama ialah kerapuhan mekanisme pematuhan oleh pihak yang bertelagah.

Dalam beberapa konflik terkini, pelanggaran gencatan senjata berlaku hanya beberapa jam atau hari selepas ia diumumkan. Keadaan ini bukan sahaja mencerminkan ketidakpercayaan antara pihak terlibat, tetapi juga menunjukkan ketiadaan mekanisme penguatkuasaan yang benar benar efektif di peringkat antarabangsa.

Media antarabangsa seperti Al Jazeera dalam beberapa laporan konflik Asia Barat menyatakan bahawa ketidakseimbangan kuasa dan kepentingan politik sering menjadi faktor utama kegagalan gencatan senjata bertahan lama. Apabila setiap pihak melihat perjanjian tersebut melalui lensa kepentingan strategik masing masing, ruang kompromi menjadi semakin sempit.

Selain itu, peperangan moden yang semakin bergantung kepada teknologi ketenteraan seperti dron tempur, peluru berpandu jarak jauh dan sistem risikan masa nyata menjadikan kawalan terhadap pelanggaran gencatan senjata lebih kompleks. Serangan kecil yang berlaku dalam tempoh tersebut boleh mencetuskan reaksi berantai yang akhirnya meruntuhkan keseluruhan perjanjian.

Dimensi kemanusiaan dan tekanan antarabangsa

Di sebalik aspek strategik, gencatan senjata kekal menjadi satu keperluan kemanusiaan yang mendesak. Dalam banyak konflik, penduduk awam menjadi mangsa utama apabila infrastruktur asas musnah dan akses kepada keperluan asas terputus.

Di Gaza, misalnya, laporan organisasi kemanusiaan antarabangsa berulang kali menekankan keperluan mendesak untuk membuka laluan bantuan ketika gencatan senjata diumumkan. Hospital yang beroperasi dalam keadaan terhad, kekurangan bekalan makanan serta gangguan bekalan air bersih menjadikan setiap tempoh penghentian pertempuran sebagai peluang kritikal untuk menyelamatkan nyawa.

Di Ukraine pula, konflik berpanjangan telah menyebabkan jutaan penduduk menjadi pelarian. Setiap inisiatif gencatan senjata, walaupun sementara, memberi ruang kepada usaha pemindahan dan bantuan kemanusiaan oleh agensi antarabangsa.

Pertubuhan Bangsa Bangsa Bersatu terus memainkan peranan sebagai pengantara dalam usaha meredakan konflik global. Namun, keberkesanan peranan ini sering bergantung kepada kesediaan kuasa besar untuk menyokong atau menekan pihak yang terlibat. Tanpa konsensus politik yang kukuh, gencatan senjata hanya menjadi penyelesaian sementara yang mudah rapuh.

Desakan domestik dan antarabangsa sering menjadi faktor utama yang memaksa pihak bertikai untuk mempertimbangkan gencatan senjata bagi meredakan ketegangan geopolitik. Foto Hiasan: Reddit

Peranan kuasa besar dan dinamika geopolitik

Dalam landskap geopolitik semasa, gencatan senjata tidak dapat dipisahkan daripada persaingan kuasa global. Kuasa besar dunia dan beberapa kuasa serantau sering memainkan peranan penting dalam membentuk arah rundingan damai di pelbagai konflik.

Setiap negara membawa agenda strategik tersendiri. Sokongan atau tekanan yang diberikan sering berkait rapat dengan kepentingan keselamatan, ekonomi dan pengaruh geopolitik. Keadaan ini menjadikan proses mencapai gencatan senjata yang berkekalan semakin kompleks.

Dalam beberapa keadaan, tekanan diplomatik seperti sekatan ekonomi dan rundingan pelbagai hala digunakan untuk memaksa pihak bertelagah menerima penghentian sementara konflik. Namun tanpa penyelesaian kepada punca utama pertikaian, gencatan senjata hanya menangguhkan konflik yang belum selesai.

Ketegangan di beberapa rantau dunia turut menunjukkan bahawa persaingan pengaruh antara kuasa besar sering menjadi faktor yang memanjangkan konflik. Apabila setiap pihak melihat konflik sebagai sebahagian daripada keseimbangan kuasa global, ruang untuk perdamaian sebenar menjadi semakin terhad.

Antara harapan damai dan realiti konflik berulang

Gencatan senjata berdiri di persimpangan antara harapan dan realiti. Ia boleh menjadi langkah awal ke arah keamanan yang lebih berkekalan, namun dalam banyak keadaan ia juga menjadi ruang rehat sebelum konflik kembali memuncak.

Dalam dunia yang semakin kompleks dan saling bergantung, kejayaan sesuatu gencatan senjata tidak hanya bergantung kepada penghentian tembakan. Ia menuntut komitmen politik, kepercayaan antara pihak bertelagah serta kesediaan untuk menangani punca asas konflik.

Selagi elemen elemen ini tidak dipenuhi, gencatan senjata akan terus berada dalam kedudukan yang rapuh. Ia mungkin menamatkan bunyi letupan untuk seketika, tetapi belum tentu menamatkan perang yang sebenar.

Persoalan akhirnya kekal terbuka. Adakah gencatan senjata benar benar membuka jalan kepada keamanan, atau sekadar menangguhkan pertempuran yang sedang menunggu masa untuk meletus semula.-airtimes.my

13 Mei 2026 0 comments

Pertahanan dan Keselamatan

G7 Global Aerospace, HENSOLDT France meterai kerjasama IFF dan kriptografi

by Zulfadhli Azmie 13 Mei 2026

written by Zulfadhli Azmie

KUALA LUMPUR, 13 MEI – G7 Global Aerospace dan HENSOLDT France menandatangani perjanjian kerjasama bagi menawarkan keupayaan Identification Friend or Foe (IFF), kriptografi dan National Secure Mode (NSM) untuk keperluan pertahanan Malaysia.

Menurut kenyataan media yang dikeluarkan oleh HENSOLDT, perjanjian berkenaan ditandatangani semasa pameran Defence Services Asia (DSA) dan memberi tumpuan kepada projek strategik serta berdaulat di Malaysia, khususnya untuk Angkatan Tentera Malaysia (ATM), Tentera Udara Diraja Malaysia (TUDM) dan Kementerian Pertahanan.

Kerjasama tersebut membolehkan kedua-dua syarikat menawarkan keupayaan, sokongan dan perkhidmatan dalam bidang IFF, kriptografi serta NSM.

Selain itu, bidang berkenaan penting bagi membantu melindungi pasukan dan platform ketenteraan daripada risiko tembakan sesama sendiri, selain menyokong keselamatan operasi pertahanan udara TUDM.

IFF ialah sistem pengenalan yang membantu membezakan platform sendiri dan platform lain dalam persekitaran operasi. Kriptografi dan NSM pula berkait dengan perlindungan komunikasi serta maklumat sensitif dalam sistem pertahanan.

Melalui kerjasama itu, G7 Global Aerospace akan memanfaatkan kehadiran tempatannya di Malaysia serta keupayaan kejuruteraan, integrasi dan perkhidmatan. HENSOLDT France pula akan membawa kepakaran dalam komunikasi selamat, sistem IFF dan keselamatan siber untuk sistem terbenam.

Pengarah Eksekutif G7 Global Aerospace, Dato’ Ir. Mathialagan Chellappan berkata, kerjasama tersebut tidak hanya tertumpu kepada kemasukan teknologi baharu, tetapi turut memberi penekanan kepada pembinaan keupayaan tempatan.

“Tumpuan kami bukan semata-mata membawa masuk teknologi, tetapi membina keupayaan tempatan, kepakaran teknikal dan sokongan mampan kepada sistem pertahanan negara,” katanya.

Beliau berkata, gabungan teknologi HENSOLDT dengan keupayaan integrasi serta sokongan tempatan G7 Global Aerospace diyakini dapat menyokong objektif keselamatan dan kedaulatan Malaysia dalam jangka panjang.

Presiden HENSOLDT France, Philippe Guibourg berkata, kerjasama dengan G7 Global Aerospace membolehkan kedua-dua syarikat menyokong pembangunan keupayaan pertahanan Malaysia dalam bidang teknologi selamat.

“Kerjasama ini menumpukan teknologi berdaulat, boleh dipercayai dan selamat dalam bidang kritikal seperti IFF, kriptografi dan National Secure Mode,” katanya.

Kenyataan media itu turut menambah bahawa perjanjian berkenaan turut menjadi asas kepada kerjasama jangka panjang kedua-dua syarikat di Malaysia, termasuk dalam meneroka peluang program pertahanan pada masa depan.-airtimes.my

13 Mei 2026 0 comments

Newer Posts

Older Posts