Lebih daripada sekadar pasaran serantau, Singapura telah diletakkan sebagai paksi utama dalam strategi Asia Pasifik Thales. Republik itu berfungsi sebagai pusat operasi, tapak industri, hab penyelidikan dan pembangunan (R&D), serta pangkalan bakat teknikal bagi sektor avionik, pertahanan, keselamatan siber, dan identiti digital.
Kedudukan Singapura ini didorong oleh integrasi dasar industri, rantaian penyelenggaraan, pembaikan dan baik pulih (MRO), lambakan bakat teknikal, serta daya tarikannya kepada pemain teknologi global. Menurut Lembaga Pembangunan Ekonomi Singapura (EDB), ekosistem aeroangkasa negara itu kini merangkumi lebih 130 syarikat dalam bidang R&D, pembuatan, MRO, perkhidmatan selepas jualan, dan rangkaian pembekal tempatan.
Data Jabatan Perdagangan Antarabangsa Amerika Syarikat turut merekodkan bahawa Singapura menyumbang lebih 10 peratus daripada pengeluaran MRO global, sekali gus mengukuhkan statusnya sebagai hab perkhidmatan aeroangkasa utama Asia.
Dalam wawancara bersama Air Times, Naib Presiden Eksekutif Avionics Thales, Yannick Assouad, menggambarkan Singapura merangkumi peranan yang jauh lebih besar daripada sekadar lokasi jualan.
“Singapura berperanan sebagai hab operasi serantau, pusat industri dan tapak R&D global Thales, merangkumi avionik, pertahanan, keselamatan siber, identiti digital, pusat kecemerlangan dan cortAIx SG,” kata Assouad.
Bagi Thales, nilai strategik Singapura terletak pada keupayaannya menghubungkan pelanggan, bakat, infrastruktur, dasar kerajaan, dan rantaian teknologi kritikal di dalam satu ekosistem yang padat.
Hab serantau bukan sekadar alamat korporat
Kedudukan Singapura sebagai hab operasi serantau Thales memperlihatkan kepentingan ekosistem teknologi, bakat teknikal serta rantaian sokongan industri bernilai tinggi di Asia Pasifik.
Dalam industri teknologi kritikal, istilah “hab serantau” sering digunakan secara longgar. Namun dalam konteks Singapura, ia membawa implikasi yang lebih besar. Hab sebenar bukan sekadar pusat pentadbiran. Ia adalah lokasi di mana ketetapan teknikal dibuat, himpunan bakat digembleng, pelanggan serantau disokong, prototaip diuji, dan penyelesaian baharu dibangunkan.
Thales memanfaatkan Singapura sebagai pangkalan strategik untuk membina hubungan bersama pelanggan dan rakan ekosistem, melaksanakan pembangunan bersama, serta memacu R&D huluan yang memberi impak kepada pasaran serantau dan global.
Faktor ini kritikal kerana teknologi rantaian penerbangan dan pertahanan menuntut lebih daripada sekadar penawaran produk. Modul avionik, sistem awan, keselamatan siber, dan identiti digital memerlukan sokongan sepanjang hayat, pematuhan kawal selia yang ketat, keupayaan integrasi, serta keanjalan untuk bertindak balas terhadap perubahan corak operasi lapangan.
Apabila fungsi ini dipusatkan di Singapura, republik tersebut berubah daripada entiti pengguna kepada pemain teras dalam rantaian penghasilan, penyelenggaraan, dan evolusi teknologi global.
Bakat teknikal sebagai aset strategik
Keutuhan ekosistem seperti ini bergantung secara mutlak kepada bakat. Tanpa kumpulan jurutera, pakar keselamatan siber, pembangun perisian, dan tenaga teknikal yang memahami piawaian keselamatan kritikal, sesebuah pusat teknologi hanya akan kekal sebagai papan tanda korporat.
Assouad mendedahkan bahawa kira-kira satu pertiga daripada tenaga kerja Thales di Singapura terdiri daripada barisan jurutera dalam pengkhususan avionik, kecerdasan buatan, radar, keselamatan siber, dan pembuatan. Kepekatan kepakaran ini bukan sahaja menyokong pelaksanaan awal teknologi, tetapi menjamin keupayaan penyelenggaraan, integrasi, dan penambahbaikan berterusan.
“Dalam sektor keselamatan kritikal, kedalaman kejuruteraan penting untuk mengekalkan prestasi operasi selama puluhan tahun,” jelas Assouad.
Inilah pemisah utama antara industri berteknologi tinggi dengan aktiviti pemasangan rantaian rendah. Dalam domain avionik dan pertahanan, nilai komersial melangkaui penyerahan sistem. Ia bergantung teguh kepada keupayaan sesebuah tapak untuk menyelenggara, mengaudit, dan menyesuaikan perkakasan tersebut dengan keperluan taktikal.
FlytEDGE dan rantaian nilai produk
Manifestasi jelas keupayaan ini adalah penubuhan FlytEDGE Cloud Centre of Excellence di Singapura. Menurut Assouad, inisiatif ini mengangkat Singapura sebagai pusat R&D ketiga di dunia bagi portfolio tersebut selepas Perancis dan Amerika Syarikat. Inovasi yang tercetus di Singapura akan menyumbang terus kepada pembangunan produk global Kumpulan Thales.
Status sebagai tapak R&D mendedahkan Singapura secara langsung kepada proses reka bentuk teras, pemahaman mendalam terhadap masalah operasi, dan penguasaan keupayaan teknikal bernilai tinggi.
Assouad turut menekankan bahawa pelokalan aktiviti kejuruteraan dan pembuatan di Singapura memberikan kelebihan taktikal untuk melayani pelanggan di rantau ini. Sebagai contoh, rangkaian perkhidmatan penuh kepada syarikat penerbangan di rantau Asia Pasifik dapat disalurkan terus melalui hab avionik Thales di republik tersebut.
Persoalan taktikal bagi Malaysia ialah sama ada negara ini memiliki rantaian kapasiti yang cukup matang untuk menangkap nilai limpahan daripada ekosistem ini. Sekiranya Singapura menjadi paksi R&D dan sokongan serantau, transisi kepakaran kepada negara jiran tidak akan berlaku secara automatik. Ia menuntut persediaan bekalan bakat, infrastruktur MRO, keupayaan keselamatan siber, dan jalinan kerjasama industri yang meyakinkan.
Malaysia tidak bermula dari kosong
Kerjasama Thales dengan Advanced Defence Systems membuka ruang kepada Malaysia untuk memperkukuh pemasangan tempatan, integrasi sistem serta sokongan kejuruteraan dalam sektor pertahanan./Foto: Thales
Malaysia tidak berada di luar peta radar rantaian ini. Bagi sektor aeroangkasa, Blueprint Industri Aeroangkasa Malaysia 2030 telah menetapkan sasaran strategik untuk menjadikan Malaysia sebagai hab aeroangkasa utama di Asia Tenggara, menyasarkan unjuran hasil RM55.2 bilion serta penjanaan lebih 32,000 pekerjaan berpendapatan tinggi.
Di bawah Strategi Semikonduktor Kebangsaan, Malaysia juga sedang agresif memanjat rantaian nilai daripada fasa pemasangan dan ujian kepada reka bentuk litar bersepadu, pembungkusan termaju, dan pembuatan peralatan khusus. Langkah ini amat relevan memandangkan sistem avionik, radar, pertahanan digital, dan keselamatan siber pada hari ini berakar umbi pada ekosistem semikonduktor berprestasi tinggi.
Kerangka pertahanan siber Malaysia turut diperkukuh. Agensi Keselamatan Siber Negara (NACSA) kini dalam fasa pelaksanaan Strategi Keselamatan Siber Malaysia 2025-2030, memfokuskan kepada tanggungjawab bersama membabitkan kerajaan, pemain industri, dan komuniti.
Dari sudut pertahanan darat dan udara, Thales telah pun mewujudkan tapak integrasi di Malaysia. Pada April 2026, Thales mengumumkan jalinan kerjasama dengan Advanced Defence Systems bagi menubuhkan barisan pemasangan tempatan radio taktikal SYNAPS di Segamat, Johor.
Kenyataan rasmi syarikat itu mengesahkan lebih 100 set radio tersebut akan dibekalkan kepada Tentera Darat Malaysia di bawah program meriam gerak sendiri, selain pembekalan 16 radio udara kepada armada helikopter Tentera Udara Diraja Malaysia melalui usaha sama dengan Weststar.
Fakta ini membuktikan Malaysia mempunyai landasan paksi. Namun, landasan semata-mata tidak memadai untuk menyerap pelaburan berteknologi tinggi. Malaysia perlu membuktikan kredibilitinya sebagai rakan kerja kejuruteraan yang berwibawa, bukan sekadar pasaran pengguna akhir.
Limpahan ekonomi tidak berlaku secara automatik
Tanggapan bahawa kejayaan sebuah hab serantau secara automatik akan melimpah ke negara jiran merupakan satu bacaan geopolitik ekonomi yang naif. Dalam pasaran rantaian nilai tinggi, faktor geografi mungkin membantu, tetapi ia sama sekali tidak mampu menggantikan faktor keupayaan teknikal.
Limpahan kepakaran hanya berlaku apabila negara jiran memiliki ekosistem korporat yang matang, tenaga kerja berspesifikasi tinggi, kerangka dasar pelaburan yang jelas, dan rekod pelaksanaan yang boleh dipercayai. Kegagalan memenuhi kriteria ini hanya akan mengekalkan Singapura sebagai pusat premium, manakala negara jiran berpuas hati sebagai tapak pemasangan berteknologi rendah.
Pendekatan paling munasabah bagi Malaysia bukanlah meniru model Singapura secara mutlak, sebaliknya membina kapasiti pelengkap. Malaysia boleh memperkasakan keupayaan MRO, pembuatan komponen khusus, pemasangan tempatan sistem pertahanan, sokongan perisian, serta pengurusan pematuhan data.
Ini selari dengan Dasar Industri Pertahanan Negara yang dilancarkan pada 2026 yang menggariskan keperluan mewujudkan industri pertahanan tempatan yang lebih berdikari, bernilai tinggi, dan berupaya menyokong keperluan strategik ketenteraan negara.
Oleh itu, isunya bukan sama ada kekuatan Singapura memonopoli pasaran, tetapi sama ada rantaian perindustrian Malaysia cukup bersedia untuk mengintegrasikan diri ke dalam ekosistem rantaian nilai yang lebih mencabar.
Pematuhan data sebagai medan baharu
Satu lagi elemen kritikal yang tidak boleh dipinggirkan ialah keselamatan data dan kerangka awan. Thales mengakui bahawa landskap Asia Pasifik amat rencam berikutan perbezaan dasar residensi data, kedaulatan digital, dan proses pengauditan tempatan.
Bagi mengatasinya, Thales menggunakan kerangka pematuhan modular dalam zon awan selamat, disokong oleh kawalan spesifik bidang kuasa, polisi penyulitan termaju, dan pemantauan masa nyata berterusan.
Perkembangan ini merupakan isyarat jelas kepada Malaysia. Ekosistem pertahanan, aeroangkasa, dan awan kini saling terikat. Daya tarikan sesebuah negara untuk memacu pelaburan teknologi kritikal hari ini bergantung kuat kepada integriti undang-undang data nasional, kecekapan penguatkuasaan siber, dan kebolehan tenaga pakar dalam mengurus sistem berisiko tinggi.
Untuk menangkap nilai tambah daripada hab seperti Singapura, Malaysia perlukan infrastruktur kilang berteknologi serta kerangka kawal selia dan pematuhan siber antarabangsa yang teguh.
Masuk sebagai rakan nilai, bukan penonton
Kejayaan Singapura merangkul pelaburan Thales adalah bukti nyata bagaimana sesebuah negara tanpa saiz pasaran domestik yang besar mampu membina ekosistem teknologi kritikal melalui sinergi dasar awam, pembinaan bakat, dan perancangan rantaian industri yang konsisten.
Bagi penggubal dasar dan industri Malaysia, pendedahan ini tidak harus dilihat melalui lensa persaingan sifar. Ia sebaliknya harus diterjemahkan sebagai peluang mengenal pasti titik integrasi pelengkap yang strategik.
Malaysia mempunyai instrumen asas dalam aeroangkasa, rantaian semikonduktor, pertahanan, dan perundangan siber. Hubungan kerja dengan pihak seperti Thales juga sudah pun terjalin. Bagaimanapun, dividen limpahan ini tidak akan berlabuh di sempadan negara secara semberono.
Ia perlu dirampas menerusi kesiapsiagaan sebenar: penghasilan bakat kejuruteraan, entiti tempatan yang menepati piawaian audit antarabangsa, inisiatif MRO berimpak tinggi, kerangka kedaulatan data yang kalis masa hadapan, dan keberanian menceroboh bahagian sukar dalam rantaian nilai pembuatan.
Memandangkan Singapura telah pun mengunci posisi sebagai hab operasi utama, persoalan untuk Malaysia kini lebih jelas: adakah negara ini bersedia berevolusi menjadi rakan pelengkap yang kritikal dalam sistem tersebut, atau kekal sebagai penonton yang menunggu limpahan yang mungkin tidak pernah sampai. – airtimes.my
