Dron moden semakin bergantung kepada data, sensor dan sistem navigasi yang tepat untuk melaksanakan misi dengan berkesan.
Dalam perkembangan terbaharu dari Taiwan, sistem AIxVNAV menunjukkan bagaimana teknologi navigasi visual boleh menjadi satu lagi lapisan penting dalam pembangunan dron masa depan.
AIxVNAV bukan sekadar memperkenalkan satu sistem baharu untuk dron. Ia membuka perbincangan lebih luas tentang bagaimana dron ketenteraan dan dwiguna boleh terus beroperasi dengan lebih fleksibel apabila isyarat GPS tidak tersedia, kurang stabil atau perlu disokong oleh kaedah navigasi lain.
Dalam dunia pertahanan yang semakin dipengaruhi oleh peperangan elektronik, automasi dan sistem tanpa pemandu, kemampuan seperti ini semakin mendapat perhatian.
Mengapa GPS menjadi kelemahan dron moden
GPS dan sistem navigasi satelit global atau GNSS sudah menjadi sebahagian penting dalam operasi dron. Ia membantu dron mengetahui kedudukan, mengekalkan laluan, melaksanakan misi dan kembali ke titik asal dengan lebih selamat.
Namun, kebergantungan kepada satu sumber navigasi sahaja bukan pendekatan yang ideal, terutama dalam konteks ketenteraan. Isyarat satelit boleh menjadi lemah, terganggu, tidak stabil atau tidak sesuai digunakan dalam sesetengah persekitaran operasi. Sebagai contoh, kawasan seperti bandar, lembah, berbukit, pesisir, ruang tertutup atau persekitaran yang mempunyai gangguan elektromagnet boleh mempengaruhi kualiti navigasi.
Oleh sebab itu, banyak pembangun dan syarikat dron kini mencari kaedah sokongan kepada GPS. Antara pendekatan tersebut ialah Navigasi visual yang semakin menonjol. Melalui kamera, sensor, data rupa bumi dan pemprosesan AI, dron boleh mendapatkan maklumat tambahan tentang kedudukan dan laluan penerbangannya.
Walaupun pendekatan ini tidak menggantikan fungsi GPS sepenuhnya, tetapi tetap memberi dron lebih banyak pilihan untuk mengekalkan kestabilan dan kesedaran kedudukan dalam persekitaran peperangan elektronik.
Ujian penerbangan dron memberi gambaran bagaimana teknologi seperti AIxVNAV dibangunkan untuk menjadikan dron lebih fleksibel, khususnya apabila GPS tidak boleh dijadikan satu-satunya sandaran navigasi. Foto: Taiwan Military
Apa yang cuba dilakukan oleh AIxVNAV
AIxVNAV dibangunkan oleh Aerospace Industrial Development Corporation atau AIDC Taiwan. Berdasarkan kenyataan AIDC, sistem ini telah didemonstrasikan melalui penerbangan sebenar pada 29 Mei 2026 di Chiayi, Taiwan, sebelum diumumkan secara rasmi pada 1 Jun 2026.
Sistem ini menggabungkan pengalaman kejuruteraan penerbangan AIDC dengan perisian Raptor Guide daripada Vantor serta teknologi penentududukan sasaran ACE. Secara mudah, AIxVNAV membantu dron menentukan kedudukan menggunakan gabungan kamera, data peta satelit tiga dimensi dan kecerdasan buatan.
Selain itu, nilai utama sistem ini juga terletak pada kemampuannya menyokong penerbangan apabila GPS tidak boleh dijadikan satu-satunya rujukan. Dron boleh menggunakan maklumat visual daripada persekitaran dan membandingkannya dengan data peta atau rupa bumi. Ini membolehkan sistem membuat anggaran kedudukan dengan lebih berdikari.
Dalam konteks Taiwan, teknologi seperti ini sesuai dengan keperluan membangunkan dron yang lebih ringan, lebih fleksibel dan boleh digunakan dalam pelbagai jenis misi. AIDC turut menyatakan bahawa sistem ini mempunyai potensi dwiguna, termasuk untuk rondaan pesisir, kepolisan, bantuan bencana, pemetaan tanah dan pemeriksaan infrastruktur.
Bukan teknologi ajaib, tetapi lapisan daya tahan
AIxVNAV tidak wajar dilihat sebagai teknologi yang menjadikan dron kebal daripada semua gangguan. Nilainya lebih sesuai difahami sebagai sistem sokongan tambahan kepada navigasi dron.
Jika GPS berfungsi dengan baik, dron masih boleh menggunakannya seperti biasa. Namun, jika isyarat GPS lemah, terganggu atau tidak boleh digunakan, sistem visual seperti AIxVNAV boleh membantu dron mengekalkan laluan penerbangan dan mengetahui kedudukannya dengan lebih baik.
Syarikat Vantor menyatakan suite Raptor menggunakan kamera asal pada dron dan data rupa bumi tiga dimensi untuk mengurangkan kebergantungan kepada GPS. Menurut syarikat itu, Raptor Guide boleh membantu menentukan kedudukan dron di udara menggunakan video langsung daripada kamera, data Vivid Terrain dan algoritma khas. Raptor Ace pula dikatakan boleh membantu mendapatkan koordinat sasaran darat melalui video udara masa nyata.
Konsep ini menunjukkan arah pembangunan dron moden yang semakin bergantung kepada gabungan beberapa sumber navigasi. Dron masa depan tidak hanya bergantung kepada GPS, tetapi turut menggunakan kamera, sensor inersia, data rupa bumi, AI dan sistem pemprosesan atas kapal untuk meningkatkan kestabilan serta keupayaan operasi.
Perkembangan seperti ini bukan hanya berlaku di Taiwan. AeroVironment turut mengintegrasikan Visual Navigation System pada Puma Long Endurance bagi menyokong navigasi dalam persekitaran GNSS yang dinafikan atau terhad. Menurut syarikat itu, sistem tersebut menggunakan penglihatan komputer dan pemprosesan atas kapal. Teknologi sama sebelum ini turut diperkenalkan pada Puma 2 AE dan Puma 3 AE.
Teknologi navigasi visual seperti AIxVNAV memberi gambaran bagaimana dron masa depan boleh menggunakan kamera dan data persekitaran sebagai sokongan kepada GPS. Foto: AIDC
Mengapa teknologi ini penting kepada masa depan dron ketenteraan
Kekuatan AIxVNAV terletak pada kesesuaiannya dengan arah pembangunan dron masa kini. Dalam operasi moden, dron bukan sahaja perlu murah dan boleh dihasilkan dalam jumlah besar, tetapi juga perlu mampu meneruskan misi dengan stabil apabila berdepan keadaan navigasi yang mencabar.
Dengan navigasi visual, dron mempunyai sokongan tambahan untuk mengekalkan laluan, membuat tinjauan dan melaksanakan misi apabila isyarat GPS lemah, terganggu atau tidak tersedia. Dalam konteks Taiwan, keupayaan seperti ini mempunyai nilai strategik kerana pertahanan asimetri memerlukan sistem yang boleh disesuaikan dengan cepat, digunakan dalam jumlah besar dan tidak terlalu bergantung kepada platform yang mahal.
Namun, seperti teknologi lain, navigasi visual tetap bergantung kepada keadaan persekitaran. Prestasinya boleh dipengaruhi oleh cuaca buruk, kabus, asap, keadaan malam, kawasan laut terbuka yang kurang ciri visual, perubahan rupa bumi dan kualiti data peta. Faktor ini tidak menafikan kepentingannya, tetapi menunjukkan bahawa sistem seperti AIxVNAV paling berkesan apabila digunakan bersama sumber navigasi lain.
Perkembangan sama turut dapat dilihat dalam sektor dron komersial dan enterprise. DJI, melalui Matrice 4, menyatakan sistem GNSS dan navigasi gabungan visual boleh membantu proses pulang ke titik berlepas walaupun tanpa GNSS, khususnya dalam persekitaran bandar yang mempunyai halangan atau gangguan isyarat.
Ini menunjukkan bahawa navigasi visual semakin menjadi sebahagian daripada reka bentuk dron moden, sama ada untuk kegunaan awam, keselamatan atau ketenteraan.
Masa depan dron tidak lagi bergantung kepada satu isyarat
AIxVNAV wajar dilihat sebagai satu perkembangan penting dalam usaha menjadikan dron lebih fleksibel, lebih berdikari dan lebih sesuai dengan keperluan operasi moden. Ia bukan penyelesaian mutlak kepada semua cabaran navigasi, tetapi ia memperlihatkan arah yang semakin jelas dalam pembangunan dron ketenteraan dan dwiguna.
Masa depan dron tidak semestinya menggunakan GPS. Sebaliknya, masa depan itu mungkin bergantung kepada gabungan beberapa sistem navigasi yang saling menyokong.
Dalam konteks ini, AIxVNAV memberi gambaran bagaimana Taiwan cuba membina keupayaan dron yang lebih tahan, lebih kos efektif dan lebih sesuai digunakan dalam pelbagai keadaan.
Nilai sebenar teknologi seperti ini akan bergantung kepada ujian lanjut, integrasi dengan platform dron sebenar, prestasi dalam cuaca berbeza, kualiti data peta dan keupayaan operator menggunakannya secara berkesan. Namun, sebagai satu langkah dalam evolusi dron moden, AIxVNAV jelas mempunyai tempat dalam perbincangan masa depan pertahanan tanpa pemandu.-airtimes.my