Dalam persekitaran maritim yang semakin kompleks, keupayaan sesebuah negara memahami keadaan perairannya sendiri menjadi faktor penting kepada keselamatan, pembangunan ekonomi dan kedaulatan negara. Keupayaan ini tidak hanya bergantung kepada kapal, radar atau aset penguatkuasaan, tetapi turut ditentukan oleh ketepatan data hidrografi.
Hidrografi merujuk kepada pengukuran dan pemetaan ciri-ciri fizikal perairan, termasuk kedalaman laut, bentuk dasar laut, arus, pasang surut serta halangan navigasi. Data ini menjadi asas kepada penyediaan carta nautika dan maklumat pelayaran yang digunakan oleh kapal dagang, kapal tentera, agensi penguat kuasa, nelayan dan komuniti maritim.
Bagi Malaysia, kepentingan hidrografi amat jelas kerana negara ini terletak di laluan perdagangan maritim utama dunia. Selat Melaka, Laut China Selatan dan perairan strategik lain memerlukan data marin yang tepat, terkini dan boleh dipercayai bagi memastikan keselamatan pelayaran serta kelancaran aktiviti maritim.
Dalam konteks keselamatan perairan, data hidrografi membolehkan kapal beroperasi dengan lebih selamat. Maklumat mengenai kedalaman, laluan selamat dan halangan bawah permukaan membantu mengurangkan risiko pelanggaran, kandas atau kemalangan maritim.
Risiko sebegini bukan sahaja memberi kesan kepada keselamatan kapal, tetapi juga boleh menjejaskan operasi pelabuhan, alam sekitar marin dan rantaian bekalan.
Kepentingan ini menjadi lebih besar di kawasan seperti Selat Melaka. Laluan tersebut bukan sahaja padat, malah menjadi antara laluan perdagangan paling penting kepada ekonomi serantau dan global. Sebarang gangguan terhadap keselamatan pelayaran di kawasan ini boleh memberi kesan langsung kepada perdagangan, bekalan tenaga dan pergerakan barangan.
Hidrografi turut menyokong operasi keselamatan dan pertahanan maritim. Angkatan tentera, agensi penguat kuasa dan pihak berkuasa maritim memerlukan maklumat perairan yang tepat untuk merancang rondaan, mengatur gerak aset, melaksanakan operasi mencari dan menyelamat serta bertindak balas terhadap ancaman keselamatan.
Tanpa data hidrografi yang mencukupi, operasi di laut boleh menjadi lebih berisiko. Keadaan dasar laut, kedalaman perairan dan ciri geografi maritim perlu difahami dengan jelas bagi membolehkan aset keselamatan digunakan secara berkesan. Dalam hal ini, hidrografi menjadi sebahagian daripada asas perancangan operasi maritim negara.
Dari sudut kedaulatan, hidrografi juga mempunyai kepentingan strategik. Pengetahuan yang tepat mengenai perairan negara membantu kerajaan mengurus kawasan maritim, menyokong pembangunan infrastruktur laut dan mempertahankan kepentingan negara di zon maritim yang diiktiraf di bawah undang-undang antarabangsa.
Data hidrografi turut penting dalam pembangunan ekonomi berasaskan lautan. Pembangunan pelabuhan, pemasangan kabel dasar laut, industri minyak dan gas, tenaga luar pesisir, akuakultur serta penyelidikan marin semuanya memerlukan maklumat perairan yang tepat. Ini menjadikan hidrografi bukan sekadar bidang teknikal, tetapi sebahagian daripada ekosistem pembangunan negara.
Perkembangan teknologi seperti kecerdasan buatan, analitik data raya, sistem autonomi dan platform geospatial digital turut mengubah cara data hidrografi dikumpul, diproses dan dikongsi. Dalam konteks ini, perkongsian data lautan yang lebih tersusun, selamat dan bersepadu menjadi semakin penting kepada keselamatan dan daya saing negara.
Walaupun hidrografi kurang dikenali masyarakat umum, kesannya dapat dilihat dalam hampir semua aspek keselamatan dan ekonomi maritim. Setiap pelayaran yang selamat, setiap pelabuhan yang beroperasi lancar dan setiap operasi maritim yang berjaya bergantung kepada maklumat perairan yang tepat.
Bagi Malaysia, pengukuhan bidang hidrografi perlu dilihat sebagai sebahagian daripada kepentingan nasional. Negara yang memahami perairannya sendiri dengan tepat akan lebih bersedia untuk menjaga keselamatan maritim, mengurus sumber laut dan mempertahankan kedaulatannya.-airtimes.my