Dalam perang moden, ancaman dari udara tidak lagi datang dalam bentuk pesawat tempur sahaja. Dron, peluru berpandu kruis dan serangan berlapis kini memaksa sistem pertahanan udara bergerak lebih pantas, lebih fleksibel dan lebih bijak.
Cobra 600 muncul dalam konteks ini sebagai idea yang menarik perhatian dunia pertahanan. Ia bukan sekadar pesawat udara tanpa pemandu atau UAV baharu. Konsepnya lebih berani, iaitu membawa peluru berpandu IRIS-T ke udara sebelum peluru berpandu itu dilancarkan ke arah ancaman.
Melalui pendekatan ini, pertahanan udara tidak lagi hanya bergantung kepada pelancar darat, sebaliknya boleh mempunyai titik pelancaran yang lebih dinamik dan sukar dijangka.
Diehl Defence dan POLARIS Raumflugzeuge menandatangani kerjasama pada Jun 2025 untuk mengintegrasikan peluru berpandu udara ke udara IRIS-T pada sistem pembawa udara tanpa pemandu POLARIS. Diehl menamakan pendekatan ini sebagai Airborne Launching and Attack System atau AirLAS, dengan matlamat memperluas keupayaan pertahanan udara melalui sistem pembawa tanpa juruterbang.
Konsep baharu dalam pertahanan udara moden
Cobra 600 menarik kerana ia membawa pemikiran baharu. Selama ini, peluru berpandu pertahanan udara biasanya dilancarkan dari tapak tetap, kenderaan pelancar atau kapal. Semua pilihan itu masih penting, tetapi setiap satunya mempunyai had dari segi kedudukan, jarak dan ruang lindungan.
Dengan Cobra 600, peluru berpandu IRIS-T boleh dibawa terlebih dahulu ke udara oleh UAV sebelum dilancarkan. Ini menjadikan titik pelancaran lebih fleksibel. Dalam bahasa mudah, sistem pertahanan tidak hanya menunggu ancaman masuk ke kawasan jangkauan pelancar darat. Sebaliknya, peluru berpandu boleh diposisikan lebih hampir kepada sektor yang dijangka menjadi laluan ancaman.
Janes melaporkan bahawa Diehl Defence mempamerkan Cobra 600 di ILA Berlin Airshow 2026 sebagai sistem UAV untuk membawa satu peluru berpandu IRIS-T dalam peranan pertahanan udara. Laporan itu turut menyifatkan Cobra 600 sebagai rel pelancar udara, iaitu platform pembawa yang memberi kedudukan pelancaran baharu kepada peluru berpandu.
Di sinilah Cobra 600 berbeza daripada dron biasa. Ia bukan sekadar dron pemerhati dan bukan juga dron serangan ringan. Ia lebih tepat dilihat sebagai pembawa pintar kepada satu senjata sedia ada yang sudah dikenali dalam ekosistem pertahanan udara Eropah.
Model Cobra 600 memperlihatkan bagaimana pesawat udara tanpa pemandu boleh dijadikan pembawa IRIS-T, sekali gus membuka dimensi baharu dalam geometri pertahanan udara moden. Foto: Polaris
Apabila pelancar tidak lagi terikat di darat
Istilah geometri pertahanan udara mungkin kedengaran teknikal, tetapi maksudnya mudah. Ia merujuk kepada susunan ruang antara radar, pusat kawalan, pelancar, sasaran dan arah ancaman. Dalam pertahanan udara, kedudukan sangat penting. Peluru berpandu yang sama boleh memberi kesan berbeza jika dilancarkan dari kedudukan yang lebih sesuai.
Cobra 600 menjadikan susunan ini lebih menarik. Jika pelancar darat ialah tangan yang tetap di satu kawasan, Cobra 600 boleh menjadi tangan tambahan yang bergerak ke hadapan. Ia membawa peluru berpandu ke ruang yang lebih baik sebelum ancaman tiba di kawasan yang dipertahankan.
Kelebihan konsep ini bukan hanya pada jarak, tetapi pada kelenturan. Pasukan pertahanan udara boleh menyusun lapisan perlindungan dengan cara lebih kreatif. Dalam satu keadaan, Cobra 600 boleh digunakan untuk menutup ruang udara yang luas. Dalam keadaan lain, ia boleh menguatkan perlindungan bagi kawasan penting seperti pangkalan, pelabuhan, pusat logistik atau infrastruktur kritikal.
Perubahan ini penting kerana ancaman udara moden semakin pantas berubah. Dron murah boleh digunakan dalam jumlah besar. Peluru berpandu kruis boleh terbang rendah dan menggunakan laluan yang sukar dikesan.
Dalam keadaan sebegini, pertahanan udara yang hanya bergantung kepada pelancar di darat mungkin memerlukan pilihan tambahan. Cobra 600 menawarkan idea bahawa pelancar itu sendiri boleh menjadi lebih bergerak, lebih tersebar dan lebih sukar dibaca oleh lawan.
IRIS-T sebagai nadi kepada konsep Cobra 600
Nilai Cobra 600 tidak dapat dipisahkan daripada IRIS-T. Peluru berpandu ini menjadi nadi kepada konsep AirLAS kerana ia sudah mempunyai tempat dalam portfolio pertahanan udara Diehl Defence. Diehl menyenaraikan sistem pertahanan udara IRIS-T SLM, IRIS-T SLS, IRIS-T SLS MK4 dan IRIS-T SLX sebagai sebahagian daripada produk pertahanan udaranya.
IRIS-T pada asalnya dikenali sebagai peluru berpandu udara ke udara jarak dekat, tetapi keluarga sistem IRIS-T turut berkembang dalam peranan pertahanan udara darat. Diehl menyatakan IRIS-T SLS MK4 direka untuk melindungi pasukan bergerak dan infrastruktur kritikal daripada ancaman udara, dengan jarak berkesan 12 kilometer dan liputan altitud sehingga 6 kilometer.
Peluru berpandu IRIS-T menjadi nadi kepada konsep Cobra 600, apabila keupayaan pemintasan udara dibayangkan bergerak lebih jauh daripada pelancar darat tradisional. Foto: Diehl
Cobra 600 membawa logik ini ke arah baharu. Jika sistem darat memberi perlindungan dari bawah, AirLAS memberi kemungkinan untuk meletakkan peluru berpandu di udara sebelum ia digunakan. Ini bukan menggantikan sistem darat, tetapi menambah satu lagi lapisan kepada rangkaian pertahanan.
Relevansi kepada rantau maritim seperti Asia Tenggara
Walaupun Cobra 600 dibangunkan di Eropah, idea di sebaliknya relevan untuk difahami oleh Malaysia dan Asia Tenggara. Rantau ini mempunyai ruang maritim yang luas, kawasan pesisir yang panjang, laluan perdagangan utama, pulau, selat dan infrastruktur penting berhampiran laut.
Dalam persekitaran sebegini, pertahanan udara bukan sekadar soal melindungi ibu kota atau pangkalan utama, tetapi juga memastikan ruang udara strategik boleh dipantau dan dipertahankan secara berlapis.
Cobra 600 memberi gambaran bahawa masa depan pertahanan udara akan lebih banyak bergantung kepada rangkaian. Radar, pusat kawalan, pelancar darat, aset udara, UAV dan peluru berpandu perlu saling terhubung. Kekuatan sebenar bukan pada satu sistem sahaja, tetapi pada cara semua sistem itu bekerja bersama.
Bagi negara yang mempunyai kawasan operasi luas, konsep seperti ini boleh membuka perbincangan tentang bagaimana pertahanan udara boleh menjadi lebih anjal. Tidak semua kawasan memerlukan sistem mahal berskala besar. Ada ruang yang mungkin lebih sesuai dilindungi melalui gabungan sensor, pelancar bergerak dan sistem pembawa tanpa juruterbang.
Cobra 600 juga menunjukkan arah pemikiran industri pertahanan masa depan. UAV tidak lagi hanya dilihat sebagai alat tinjauan atau senjata serangan kecil. Ia boleh menjadi sebahagian daripada sistem pertahanan udara yang lebih besar. Ia boleh membawa senjata, memperluas capaian dan memberi lebih banyak pilihan kepada komander.
Pertahanan udara masa depan bergerak lebih jauh daripada pelancar
Cobra 600 wajar diberi perhatian kerana ia membawa idea yang mudah difahami tetapi besar kesannya. Peluru berpandu pertahanan udara tidak semestinya menunggu di darat. Ia boleh dibawa ke udara, diletakkan di ruang yang lebih sesuai dan digunakan sebagai sebahagian daripada jaringan pertahanan yang lebih dinamik.
Inilah sebabnya Cobra 600 boleh dianggap sebagai antara konsep yang bakal mengubah geometri pertahanan udara. Ia bukan hanya tentang senjata yang lebih jauh atau dron yang lebih laju. Ia tentang mengubah kedudukan, masa tindak balas dan cara pasukan pertahanan menyusun ruang perlindungan.
Untuk Malaysia, pelajaran terpenting bukan semestinya soal membeli sistem seperti ini. Yang lebih penting ialah memahami arah perubahan teknologi pertahanan. Masa depan pertahanan udara akan semakin berlapis, bergerak dan berasaskan rangkaian.
Cobra 600 ialah salah satu petunjuk bahawa medan pertahanan udara sedang berubah, dan perubahan itu sedang bergerak lebih jauh daripada pelancar tradisional.-airtimes.my